рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдоें рдЖрдЬ рдк्рд░рдоोрд╢рди рд╣ुрдП рд╣ैं। рдЕрдкрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा рдиिрджेрд╢рдХ рдЕрдЬрдп рдиौрдбिрдпाрд▓ рдХो рд╢िрдХ्рд╖ा рдиिрджेрд╢рдХ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╡рд╣ीं, рдоेрд╣рд░рдмाрди рд╕िंрд╣ рдмिрд╖्рдЯ, рдХुंрд╡рд░ рд╕िंрд╣ рд░ाрд╡рдд, рдмृрдЬрдоोрд╣рди рд╕िंрд╣ рд░ाрд╡рдд, рдкрдж्рдоेंрдж्рд░ рд╕рдХрд▓ाрдиी рдФрд░ рдк्рд░рдоेрди्рдж्рд░ рдХुрдоाрд░ рдХो рд╕ंрдпुрдХ्рдд рдиिрджेрд╢рдХ рд╕े рдЕрдкрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा рдиिрджेрд╢рдХ рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
Digital Shiksha, E-Learning & Education News
ЁЯМ╝рд╢िрдХ्рд╖ाрд╡िрдж, рд╢िрдХ्рд╖рдХों рддрдеा рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рд╕рдорд░्рдкिрдд рдмेрдмрд╕ाрдИрдЯ
menu
- MENUЁЯФ╗
- NCERT NEW E-BOOKS
- NCERT SOLUTION FOR ECONOMICS XI & XII
- OLD BOARD PAPERS OF ECO XII
- рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░ рд╡ेрдмрд╕ाрдИрдЯ
- YouTube Channel
- MOCK TEST/QUESTION BANK
- рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рдХैрд╕े рдмрдиाрдпा рдЬाрдР
- рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд▓ेрдЦ
- Notes XII Economics
- ECO XII VIDEO
- E-Content Video
- Eco XI Video
- ICT
- MCQ Economics XII
- Our School
- BOARD EXM 2024: Sample Question
- рдЕрдз्рдпрдпрди рд╕ाрдордЧ्рд░ी (рдЖрдЧाрдоी рдмोрд░्рдб рдкрд░ीрдХ्рд╖ा 2025 рддैрдпाрд░ी рд╣ेрддु, рдХрдХ्рд╖ा 12, рдХрд▓ा рд╡рд░्рдЧ)
- рдЕрдз्рдпрдпрди рд╕ाрдордЧ्рд░ी MCQ (рдЖрдЧाрдоी рдЧृрд╣ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा 2024 рддैрдпाрд░ी рд╣ेрддु, рдХрдХ्рд╖ा 11, рдХрд▓ा рд╡рд░्рдЧ)
- MOOCs.2.0 "Fundamentals of ICT Tools for School Teachers Training" COURSE LINK
- MISSION BOARD EXAM 2025
- e-patrika-digital
- рд╣िंрджी рджिрд╡рд╕ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬ्рдЮाрди рдк्рд░рд╢्рдиोрдд्рддрд░ी QUIZ 2025
- MISSION BOARD EXM 2026 - HIGH SCHOOL & INTER ANSWER SHEET YEAR 2025
- рдЧрдгрддंрдд्рд░ рджिрд╡рд╕ 2026 рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЖрдпोрдЬिрдд рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬ्рдЮाрди рдк्рд░рд╢्рдиोрдд्рддрд░ी
Thursday, 26 February 2026
рдЗрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдЯीрдЪрд░ (рдкोрд╕्рдЯ рдЧ्рд░ेрдЬुрдПрдЯ рдЯीрдЪрд░ (PGT) ) рдХो рдоिрд▓ेрдЧी 1 рд▓ाрдЦ рд╕े рдЕрдзिрдХ рд░ुрдкрдпे рд╕ैрд▓рд░ी, 1672 рдкрджों рдкрд░ рдиिрдХрд▓ी рднрд░्рддी, рдХрд░ рд▓ें рдЖрд╡ेрджрди
ЁЯСЙрдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ- hpsc.gov.in
HPSC PGT Vacancy 2026: рд╕рд░рдХाрд░ी рдиौрдХрд░ी рдХी рддрд▓ाрд╢ рдоें рд▓рдЧे рдпुрд╡ाрдУं рдХे рд▓िрдП рд╣рд░िрдпाрдгा рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡ा рдЖрдпोрдЧ (HPSC) рдмреЬी рднрд░्рддी рд▓ेрдХрд░ рдЖрдпा рд╣ै. рдмрддा рджें рдХि рд╕्рдХूрд▓ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдоें рдЧ्рд░ुрдк-рдмी рдХे рддрд╣рдд рдкोрд╕्рдЯ рдЧ्рд░ेрдЬुрдПрдЯ рдЯीрдЪрд░ (PGT) рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕ाрдЗंрд╕ рдХे 1672 рдкрджों рдкрд░ рднрд░्рддी рдХे рд▓िрдП рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди рд╕ंрдЦ्рдпा 23/2026 рдЬाрд░ी рдХिрдпा рд╣ै. рдпрд╣ рдиोрдЯिрдлिрдХेрд╢рди 05 рдлрд░рд╡рд░ी 2026 рдХो рдЬाрд░ी рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा. рдЗрд╕ рднрд░्рддी рдХे рд▓िрдП рдЗрдЪ्рдЫुрдХ рдФрд░ рдкाрдд्рд░ рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ 16 рдлрд░рд╡рд░ी 2026 рд╕े 09 рдоाрд░्рдЪ 2026 рддрдХ рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ hpsc.gov.in рдкрд░ рдСрдирд▓ाрдЗрди рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं. рдпрд╣ рднрд░्рддी рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕ाрдЗंрд╕ рдоें рдкोрд╕्рдЯ рдЧ्рд░ेрдЬुрдПрдЯ рдпोрдЧ्рдпрддा рд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓े рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों рдХे рд▓िрдП рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ेрд╡ा рдоें рдЖрдиे рдХा рд╕ुрдирд╣рд░ा рдЕрд╡рд╕рд░ рд╣ै.
рдХ्рдпा рд╣ै рд╕िрд▓ेрдХ्рд╢рди рдк्рд░ोрд╕ेрд╕?
рдЗрд╕ рднрд░्рддी рдХे рд▓िрдП рдЪрдпрди рддीрди рдЪрд░рдгों рдоें рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा рдЬिрд╕рдоें рд╕्рдХ्рд░ीрдиिंрдЧ рдЯेрд╕्рдЯ, рд╕рдм्рдЬेрдХ्рдЯ рдиॉрд▓ेрдЬ рдЯेрд╕्рдЯ рдЬ्рдЮाрди рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдФрд░ рдЗंрдЯрд░рд╡्рдпू рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं. рдЕंрддिрдо рдоेрд░िрдЯ рдЗрди рд╕рднी рдЪрд░рдгों рдоें рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рддैрдпाрд░ рдХी рдЬाрдПрдЧी.
рдЖрдпु рд╕ीрдоा рдФрд░ рд╕ैрд▓рд░ी
рдмрддा рджें рдХि рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдХी рдЖрдпु 18 рд╕े 42 рд╕ाрд▓ рдХे рдмीрдЪ рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП. рдЪрдпрдиिрдд рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों рдХो 47600 рд░ुрдкрдпे рд╕े 151100 рд░ुрдкрдпे рддрдХ рдХा рд╡ेрддрди (рдкे рдоैрдЯ्рд░िрдХ्рд╕ рд▓ेрд╡рд▓-8) рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा. рдиिрдпुрдХ्рддि рд╣рд░िрдпाрдгा рд░ाрдЬ्рдп рдХे рд░ेрд╕्рдЯ рдСрдл рд╣рд░िрдпाрдгा (ROH) рдФрд░ рдоेрд╡ाрдд рдХैрдбрд░ рдоें рдХी рдЬाрдПрдЧी.
рдХैрдбрд░рд╡ाрд░ рдкрджों рдХा рд╡िрд╡рд░рдг
рдХुрд▓ 1,672 рдкрджों рдоें рд╕े 1,594 рдкрдж рд░ेрд╕्рдЯ рдСрдл рд╣рд░िрдпाрдгा (ROH) рдХैрдбрд░ рдХे рд▓िрдП рдФрд░ 78 рдкрдж рдоेрд╡ाрдд рдХैрдбрд░ рдХे рд▓िрдП рддрдп рдХिрдП рдЧрдП рд╣ैं. рдпрд╣ рднрд░्рддी рд░ाрдЬ्рдпрднрд░ рдХे рд╕्рдХूрд▓ों рдоें рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕ाрдЗंрд╕ рд╡िрд╖рдп рдХे рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рдХрдоी рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдХी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै.
рд╢्рд░ेрдгीрд╡ाрд░ рдкрджों рдХा рд╡िрддрд░рдг
рд░ेрд╕्рдЯ рдСрдл рд╣рд░िрдпाрдгा рдХैрдбрд░ рдоें рд╕ाрдоाрди्рдп рд╡рд░्рдЧ рдХे рд▓िрдП 859, рдЕрдиुрд╕ूрдЪिрдд рдЬाрддि (SC) рдХे рд▓िрдП 327, рдмीрд╕ी-рдП рдХे рд▓िрдП 163, рдмीрд╕ी-рдмी рдХे рд▓िрдП 82 рдФрд░ рдЖрд░्рдеिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдХрдордЬोрд░ рд╡рд░्рдЧ (EWS) рдХे рд▓рдП 163 рдкрдж рддрдп рдХिрдП рдЧрдП рд╣ैं. рдоेрд╡ाрдд рдХैрдбрд░ рдоें рд╕ाрдоाрди्рдп рд╡рд░्рдЧ рдХे 43, SC рдХे 15, рдмीрд╕ी-рдП рдХे 8, рдмीрд╕ी-рдмी рдХे 4 рдФрд░ EWS рдХे 8 рдкрдж рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं. рдХुрд▓ рдоिрд▓рдХрд░ рд╕ाрдоाрди्рдп рд╡рд░्рдЧ рдХे 902, SC рдХे 342, рдмीрд╕ी-рдП рдХे 171, рдмीрд╕ी-рдмी рдХे 86 рдФрд░ EWS рдХे 171 рдкрджों рдкрд░ рднрд░्рддी рдХी рдЬाрдПрдЧी.
рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЗрд╕ рднрд░्рддी рдоें рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рд▓िрдП 33 рдк्рд░рддिрд╢рдд рдХ्рд╖ैрддिрдЬ рдЖрд░рдХ्рд╖рдг рдХा рдк्рд░ाрд╡рдзाрди рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै. ROH рдХैрдбрд░ рдоें рд╕ाрдоाрди्рдп рд╡рд░्рдЧ рдХी 277, SC рдХी 108, рдмीрд╕ी-рдП рдХी 54 рдФрд░ рдмीрд╕ी-рдмी рдХी 27 рд╕ीрдЯें рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдЖрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ैं. рдоेрд╡ाрдд рдХैрдбрд░ рдоें рд╕ाрдоाрди्рдп рд╡рд░्рдЧ рдХी 14, SC рдХी 5, рдмीрд╕ी-рдП рдХी 3 рдФрд░ рдмीрд╕ी-рдмी рдХी 1 рд╕ीрдЯ рдорд╣िрд▓ाрдУं рдХे рд▓िрдП рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╣ै. рд╡рд╣ीं рднूрддрдкूрд░्рд╡ рд╕ैрдиिрдХ (ESM) рдФрд░ рджिрд╡्рдпांрдЧ (PwBD) рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों рдХे рд▓िрдП рднी рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╢्рд░ेрдгिрдпों, рджृрд╖्рдЯिрдмाрдзिрдд (VH), рдЕрд╕्рдеि рд╡िрдХрд▓ांрдЧ (OH), рд╢्рд░рд╡рдг рдмाрдзिрдд (HH) рдФрд░ рдмौрдж्рдзिрдХ/рдмрд╣ु рджिрд╡्рдпांрдЧ (ID/MD) рдоें рдиिрдпрдоाрдиुрд╕ाрд░ рдЖрд░рдХ्рд╖рдг рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै.
рдЖрд╡ेрджрди рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЗрди рдмाрддों рдХा рд░рдЦें рдз्рдпाрди
рдЖрдпोрдЧ рдиे рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों рдХो рд╕рд▓ाрд╣ рджी рд╣ै рдХि рд╡े рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░рдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╡िрд╕्рддृрдд рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдХो рдз्рдпाрди рд╕े рдкрдв़ें рдФрд░ рд╕ुрдиिрд╢्рдЪिрдд рдХрд░ें рдХि рд╡े рд╕рднी рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдПрд╡ं рдЕрди्рдп рдкाрдд्рд░рддा рдоाрдирджंрдбों рдХो рдкूрд░ा рдХрд░рддे рд╣ों. рдкाрдд्рд░рддा рд╢рд░्рддें рдкूрд░ी рди рдХрд░рдиे рдкрд░ рдЖрд╡ेрджрди рдиिрд░рд╕्рдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै. рдЗрд╕рд▓िрдП рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдЕंрддिрдо рддिрдеि рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЖрд╡ेрджрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдкूрд░ी рдХрд░ рд▓ें.
Wednesday, 25 February 2026
8рд╡ीं рдХ्рд▓ाрд╕ рдХी рдмुрдХ рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рдЕрджाрд▓рддों рдХा рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░… рднрдб़рдХे CJI рдиे рдХрд╣ा- рдмрджрдиाрдо рдХрд░рдиे рдХी рдЗрдЬाрдЬрдд рдирд╣ीं рджेंрдЧे
рдЪीрдл рдЬрд╕्рдЯिрд╕ рдСрдл рдЗंрдбिрдпा (CJI) рд╕ूрд░्рдпрдХांрдд рдиे NCERT рдХी рдЙрд╕ рдкुрд╕्рддрдХ рдХा рд╕ंрдЬ्рдЮाрди рд▓िрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдХрдХ्рд╖ा 8 рдХे рдЫाрдд्рд░ों рдХो рди्рдпाрдпрдкाрд▓िрдХा рдоें рдн्рд░рд╖्рдЯाрдЪाрд░ рдХे рдмाрд░े рдоें рдкрдв़ाрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै. рдоुрдЦ्рдп рди्рдпाрдпाрдзीрд╢ рдиे рдХрд╣ा рдХि рд╡े рдХिрд╕ी рдХो рднी рдЗрд╕ рд╕ंрд╕्рдеा рдХो рдмрджрдиाрдо рдХрд░рдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рдирд╣ीं рджेंрдЧे. рдоुрдЭे рдкрддा рд╣ै рдЗрд╕рд╕े рдХैрд╕े рдиिрдкрдЯрдиा рд╣ै. рдоुрдЦ्рдп рди्рдпाрдпाрдзीрд╢ рдиे рдХрд╣ा рдХि рд╡े рд╕्рд╡рддः рд╕ंрдЬ्рдЮाрди рд▓ेंрдЧे. CJI рдиे рдХрд╣ा, рдпрд╣ рдПрдХ рд╕ोрдЪी-рд╕рдордЭी рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддी рд╣ै. рдХिрддाрдм рдоें рд╣ुрдП рдмрджрд▓ाрд╡ рдкрд░ рд╕ांрд╕рдж рдХрдкिрд▓ рд╕िрдм्рдмрд▓ рдиे рднी рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рджी. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि NCERT 8рд╡ीं рдХ्рд▓ाрд╕ рдХे рдмрдЪ्рдЪों рдХो рдн्рд░рд╖्рдЯ рдЬ्рдпूрдбिрд╢िрдпрд░ी рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХे рдмाрд░े рдоें рдмрддा рд░рд╣ा рд╣ै.
рдХ्рдпा рд╣ै рдкूрд░ा рдоाрдорд▓ा?
NCERT рдиे рдХ्рд▓ाрд╕ 8 рдХी рд╕ोрд╢рд▓ рд╕ाрдЗंрд╕ рдХी рдирдИ рдХिрддाрдм рдЬाрд░ी рдХी рд╣ै. рдХिрддाрдм рдоें рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдЬ्рдпूрдбिрд╢िрдпрд░ी рдоें рдХрд░рдк्рд╢рди рдкрд░ рдПрдХ рд╕ेрдХ्рд╢рди рдЬोрдб़ा рдЧрдпा рд╣ै. рдмुрдХ рдХा рдЕрдкрдбेрдЯेрдб рдПрдбिрд╢рди рдкрд╣рд▓े рдХे рдПрдбिрд╢рди рд╕े рдЕрд▓рдЧ рд╣ै. рдмुрдХ рдоें рдПрдХ рдЪैрдк्рдЯрд░ рдХा рдиाрдо рд╣ै рд╣рдоाрд░े рд╕рдоाрдЬ рдоें рди्рдпाрдпрдкाрд▓िрдХा рдХी рднूрдоिрдХा, рдЬिрд╕рдоें рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХी рдХрдордЬोрд░िрдпों рдФрд░ рд▓ंрдмिрдд рдоाрдорд▓ों рдХे рдмाрд░े рдоें рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै.
рдХिрддाрдм рдоें рдЗрд╕ рд╕рдорд╕्рдпा рдХे рдмрдб़े рдкैрдоाрдиे рдХो рд╕ाрдл-рд╕ाрдл рдмрддाрдпा рдЧрдпा рд╣ै. рдЗрд╕рдоें рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдХोрд░्рдЯ рдоें рд▓рдЧрднрдЧ 53,321,000 рдкेंрдбिंрдЧ рдХेрд╕ рдмрддाрдП рдЧрдП рд╣ैं. рдЗрдирдоें рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдоें 81,000, рдкूрд░े рднाрд░рдд рдХे рд╣ाрдИ рдХोрд░्рдЯ рдоें 62.4 рд▓ाрдЦ (62,40,000) рдФрд░ рдбिрд╕्рдЯ्рд░िрдХ्рдЯ рдФрд░ рд╕рдмрдСрд░्рдбिрдиेрдЯ рдХोрд░्рдЯ рдоें рд▓рдЧрднрдЧ 4.7 рдХрд░ोрдб़ (4,70,00,000) рдХेрд╕ рд╣ैं. рдЪैрдк्рдЯрд░ рдоें рд▓ोрдЧों рдХी рд╕ोрдЪ рдФрд░ рдЪिंрддाрдУं рдХा рднी рдЬिрдХ्рд░ рд╣ै.
рдЪैрдк्рдЯрд░ рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै, рд▓ोрдЧ рдЬ्рдпूрдбिрд╢िрдпрд░ी рдХे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд▓ेрд╡рд▓ рдкрд░ рдХрд░рдк्рд╢рди рдХा рдЕрдиुрднрд╡ рдХрд░рддे рд╣ैं. рдЧрд░ीрдмों рдФрд░ рдЬ़рд░ूрд░рддрдоंрджों рдХे рд▓िрдП рди्рдпाрдп рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪ рдЖрд╕ाрди рдирд╣ीं рд╣ै. рднाрд░рдд рдХे рдкूрд░्рд╡ рдЪीрдл рдЬрд╕्рдЯिрд╕ рдмी рдЖрд░ рдЧрд╡рдИ рдХा рдЬिрдХ्рд░ рдХрд░рддे рд╣ुрдП, рдмुрдХ рдоें рдХрд╣ा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдХрд░рдк्рд╢рди рдФрд░ рдЧрд▓рдд рдХाрдо рд▓ोрдЧों рдХे рднрд░ोрд╕े рдХो рдиुрдХрд╕ाрди рдкрд╣ुंрдЪाрддे рд╣ैं.
рдХрд░рдк्рд╢рди рдХा рдЬिрдХ्рд░ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдмुрдХ рдоें рд▓िрдЦा рд╣ै рдЬ्рдпूрдбिрд╢िрдпрд░ी рдХे рд╕рджрд╕्рдпों рдХे рдЦिрд▓ाрдл рд╢िрдХाрдпрддें рд╕ेंрдЯ्рд░рд▓ाрдЗрдЬ़्рдб рдкрдм्рд▓िрдХ рдЧ्рд░ीрд╡ांрд╕ рд░िрдб्рд░ेрд╕ рдПंрдб рдоॉрдиिрдЯрд░िंрдЧ рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХे рдЬрд░िрдП рдлाрдЗрд▓ рдХी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ैं. рдХिрддाрдм рдХे рдоुрддाрдмिрдХ, 2017 рдФрд░ 2021 рдХे рдмीрдЪ рдЗрд╕ рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХे рдЬрд░िрдП 1,600 рд╕े рдЬ़्рдпाрджा рд╢िрдХाрдпрддें рдоिрд▓ीं.
рд╢िрдХाрдпрддों рдкрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдХ्рдпा рдХрд╣ा?
рдХाрдиूрди рдоंрдд्рд░ी рдЕрд░्рдЬुрди рд░ाрдо рдоेрдШрд╡ाрд▓ рдиे 13 рдлрд░рд╡рд░ी, 2026) рдХो рд▓ोрдХрд╕рднा рдХो рдмрддाрдпा рдеा рдХि рдкिрдЫрд▓े рджрд╕ рд╕ाрд▓ों рдоें рдЪीрдл рдЬрд╕्рдЯिрд╕ рдСрдл рдЗंрдбिрдпा (CJI) рдХे рдСрдлिрд╕ рдХो рдоौрдЬूрджा рдЬрдЬों рдХे рдЦिрд▓ाрдл 8,630 рд╢िрдХाрдпрддें рдоिрд▓ीं. рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдПрдХ рд╕рд╡ाрд▓ рдХा рдЬрд╡ाрдм рджेрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдХि 2016 рдФрд░ 2025 рдХे рдмीрдЪ рдЬрдЬों рдХे рдЦिрд▓ाрдл 8,360 рд╢िрдХाрдпрддें рджрд░्рдЬ рдХी рдЧрдИं.
рдоंрдд्рд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рд╢ेрдпрд░ рдХी рдЧрдИ рдЯेрдмрд▓ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, CJI рдХे рдСрдлिрд╕ рдХो 2016 рдоें рдЬрдЬों рдХे рдЦिрд▓ाрдл 729 рд╢िрдХाрдпрддें рдоिрд▓ीं. рдЗрд╕рдХे рдмाрдж 2017 рдоें 682, 2018 рдоें 717 рдФрд░ 2019 рдоें 1,037 рд╢िрдХाрдпрддें рдоिрд▓ीं. 2020 рдФрд░ 2021 рдоें, рдРрд╕ी рд╢िрдХाрдпрддें рдХ्рд░рдорд╢ः 518 рдФрд░ 686 рдеीं. 2022 рдоें 1012 рд╢िрдХाрдпрддें рдоिрд▓ीं. рдЗрд╕рдХे рдмाрдж 2023 рдоें 977, 2024 рдоें 1,170 рдФрд░ 2025 рдоें 1,102 рд╢िрдХाрдпрддें рдоिрд▓ीं.
рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рд╢िрдХ्рд╖ा рдиिрджेрд╢ाрд▓рдп рдоाрд░рдкीрдЯ: рд╡िрдзाрдпрдХ рдЙрдоेрд╢ рд╢рд░्рдоा рдХाрдК рдиे рдоांрдЧी рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдоाрдлी, рдЬाрд░ी рд░рд╣ेंрдЧे рдоुрдХрджрдоे
рджेрд╣рд░ाрджूрди: рджेрд╣рд░ाрджूрди рдоें рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдиिрджेрд╢ाрд▓рдп рдоें рд╣ुрдП рдоाрд░рдкीрдЯ рдк्рд░рдХрд░рдг рдХो рд▓ेрдХрд░ рдмрдб़ा рдШрдЯрдиाрдХ्рд░рдо рд╕ाрдордиे рдЖрдпा рд╣ै। рд░ाрдпрдкुрд░ рд╕े рд╡िрдзाрдпрдХ рдЙрдоेрд╢ рд╢рд░्рдоा рдХाрдК рдиे рдмुрдзрд╡ाрд░ рдХो рднाрдЬрдкा рдорд╣ाрдирдЧрд░ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдоें рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдоाрдлी рдоांрдЧ рд▓ी।
рднाрдЬрдкा рдорд╣ाрдирдЧрд░ рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд╕िрдж्рдзाрд░्рде рдЕрдЧ्рд░рд╡ाрд▓ рдФрд░ рд╕ैрдХрдб़ों рд╕рдорд░्рдердХों рдХी рдоौрдЬूрджрдЧी рдоें рд╡िрдзाрдпрдХ рдиे 21 рдлрд░рд╡рд░ी рдХो рд╣ुрдИ рдШрдЯрдиा рдкрд░ рдЦेрдж рдЬрддाрддे рд╣ुрдП рдкрд╣рд▓े рд╕े рддैрдпाрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा рдоाрдлीрдиाрдоा рдкрдв़ा। рд╡िрдзाрдпрдХ рдХाрдК рдиे рдХрд╣ा рдХि рд╡े рдЕрдкрдиे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рдПрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рдиाрдордХрд░рдг рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा рдиिрджेрд╢ाрд▓рдп рдЧрдП рдеे। рдЙрдирдХा рдХрд╣рдиा рдеा рдХि рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХे рд▓िрдП 1.5 рдмीрдШा рдЬрдоीрди рджाрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рд╕्рд╡. рдкрджрдо рд╕िंрд╣ рд░ाрд╡рдд рдХे рдиाрдо рдкрд░ рд╕्рдХूрд▓ рдХा рдиाрдо рд░рдЦрдиे рдХी рдоांрдЧ рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╡े рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рд╕े рдоिрд▓рдиे рдкрд╣ुंрдЪे рдеे।
рдмाрддрдЪीрдд рдХे рджौрд░ाрди рдоाрд╣ौрд▓ рддрдиाрд╡рдкूрд░्рдг
рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдмрддाрдпा рдХि рдпрд╣ рдоाрдорд▓ा рд▓ंрдмे рд╕рдордп рд╕े рд▓ंрдмिрдд рдеा। рдмाрддрдЪीрдд рдХे рджौрд░ाрди рдоाрд╣ौрд▓ рддрдиाрд╡рдкूрд░्рдг рд╣ो рдЧрдпा рдФрд░ рд╡िрд╡ाрдж рдмрдв़ рдЧрдпा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдПрдХ рдЬрдирдк्рд░рддिрдиिрдзि рд╣ोрдиे рдХे рдиाрддे рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕्рдеिрддि рдХो рд╢ांрдд рдХрд░рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХिрдпा, рд▓ेрдХिрди “рдЬाрдиे-рдЕрдирдЬाрдиे” рдоें рдШрдЯрдиा рд╣ो рдЧрдИ, рдЬिрд╕ рдкрд░ рдЙрди्рд╣ें рдЧрд╣рд░ा рдЦेрдж рд╣ै। рд╡िрдзाрдпрдХ рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдФрд░ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рд╕े рдЙрди्рд╣ें рд╣рдоेрд╢ा рд╕рд╣рдпोрдЧ рдоिрд▓ा рд╣ै рдФрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рднी рд╕рджैрд╡ рд╕рдо्рдоाрди рджिрдпा рд╣ै। рдШрдЯрдиा рдкрд░ рдЕрдлрд╕ोрд╕ рдЬрддाрддे рд╣ुрдП рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕ंрдмंрдзिрдд рдкрдХ्рд╖ों рд╕े рдоाрдлी рдоांрдЧी।
“рдиौрдбिрдпाрд▓ рдоेрд░े рдЫोрдЯे рднाрдИ рдЬैрд╕े”
рд╡िрдзाрдпрдХ рдХाрдК рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЕрдЬрдп рдиौрдбिрдпाрд▓ рдЙрдирдХे рдЫोрдЯे рднाрдИ рд╕рдоाрди рд╣ैं рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рдЬो рдЪोрдЯ рд▓рдЧी рд╣ै, рд╡рд╣ рдЙрди्рд╣ें рд╕्рд╡рдпं рд▓рдЧी рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд░्рдордЪाрд░ी-рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╡рд░्рдЧ рдХो рдЕрдкрдиा рдкрд░िрд╡ाрд░ рдмрддाрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдХि рд╡े рдХिрд╕ी рдХा рдЕрд╣िрдд рд╕ोрдЪ рднी рдирд╣ीं рд╕рдХрддे। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдЕрдзिрдХाрд░ी рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╕ंрдШ рдоोрд░्рдЪा рдХा рдЖрднाрд░ рднी рд╡्рдпрдХ्рдд рдХिрдпा рдХि рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЗрд╕ рдШрдЯрдиा рдХा рд░ाрдЬрдиीрддिрдХрд░рдг рдирд╣ीं рд╣ोрдиे рджिрдпा।
рдоुрдХрджрдоे рд╡ाрдкрд╕ рдирд╣ीं рд╣ोंрдЧे?
рдоाрдлीрдиाрдоा рдкрдв़рдиे рдХे рдмाрдж рдЬрдм рд╡िрдзाрдпрдХ рд╕े рдкूрдЫा рдЧрдпा рдХि рдХ्рдпा рд╡े рдоुрдХрджрдоा рд╡ाрдкрд╕ рд▓ेрдиे рдХी рдоांрдЧ рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░ेंрдЧे, рддो рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдХिрдпा рдХि рдХाрдиूрдиी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЕрдкрдиे рддрд░ीрдХे рд╕े рдЪрд▓ेрдЧी। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рджोрдиों рдкрдХ्рд╖ों рдХी рдУрд░ рд╕े рдоुрдХрджрдоे рджрд░्рдЬ рд╣ुрдП рд╣ैं рдФрд░ рдпрджि рд╡ाрдкрд╕ी рд╣ोрдЧी рддो рд╡рд╣ рднी рджोрдиों рддрд░рдл рд╕े рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП।
рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдФрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд╣рд▓рдХों рдоें рдЪрд░्рдЪा
рдЗрд╕ рдкूрд░े рдШрдЯрдиाрдХ्рд░рдо рдХे рдмाрдж рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рдФрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд╣рд▓рдХों рдоें рдЪрд░्рдЪा рддेрдЬ рд╣ै। рд╣ाрд▓ांрдХि рд╡िрдзाрдпрдХ рдж्рд╡ाрд░ा рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдоाрдлी рдоांрдЧрдиे рд╕े рдоाрдорд▓ा рд╢ांрдд рд╣ोрдиे рдХी рдЙрдо्рдоीрдж рдЬрддाрдИ рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдХाрдиूрдиी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЬाрд░ी рд░рд╣рдиे рд╕े рдк्рд░рдХрд░рдг рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ोрддा рдирд╣ीं рджिрдЦ рд░рд╣ा।
рдк्рд░рджेрд╢ рдХी рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдпрд╣ рдШрдЯрдиाрдХ्рд░рдо рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдоाрдиा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рдФрд░ рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рджिрдиों рдоें рдЗрд╕рдХी рдЖрдЧे рдХी рд╕्рдеिрддि рдкрд░ рд╕рднी рдХी рдирдЬрд░ें рдЯिрдХी рд░рд╣ेंрдЧी।
рдзाрдоी рдХैрдмिрдиेрдЯ рдоें 28 рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ों рдкрд░ рд▓рдЧी рдоुрд╣рд░, рдмрдЬрдЯ рдоें рд╣ुрдИ 10 рдлीрд╕рджी рдХी рдмрдв़ोрддрд░ी
рдзाрдоी рдХैрдмिрдиेрдЯ рдмैрдардХ рдХे рдоुрдЦ्рдп рдмिंрджु
- рдЖрдЧाрдоी рд╡िрдд्рддीрдп рд╡рд░्рд╖ рдХे рд▓िрдП 1.11 рд▓ाрдЦ рдХрд░ोрдб़ рдХा рдмрдЬрдЯ рд╣ोрдЧा рдкेрд╢. рдХैрдмिрдиेрдЯ рд╕े рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी, рдЗрд╕рдоें рд╕ंрд╢ोрдзрди рдоें рд▓िрдП рд╕ीрдПрдо рдзाрдоी рдХो рдХिрдпा рдЧрдпा рдЕрдзिрдХृрдд.
- рдпूрдЖрдИрдЖрдИрдбीрдмी рдХे рдвांрдЪे рдоें рдЕрддिрд░िрдХ्рдд 14 рдирд╡ीрди рдкрдж рдСрди рдХो рд╕ृрдЬिрдд рдХिрдП рдЬाрдиे рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ рд╕े рд╕ृрдЬिрдд рд╕рд╣ाрдпрдХ рдорд╣ाрдк्рд░рдмंрдзрдХ рд▓ेрдЦा/ рд▓ेрдЦाрдХрд░ рдХा рдкрджрдиाрдо рд╡ рдСрдлिрд╕ рдмॉрдп рдХा рдоाрдирджेрдп рдкрд░िрд╡рд░्рддिрдд рдХिрдП рдЬाрдиे рдкрд░ рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी.
- рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдЙрдЪ्рдЪ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╢ोрдз рдк्рд░ोрдд्рд╕ाрд╣рди рдпोрдЬрдиा рдоें 21 рдЕрд╢ाрд╕рдХीрдп рдЕрдиुрджाрдиिрдд рдорд╣ाрд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдЬрд╣ां рдкрд░ рдиिрдпрдоिрдд рдк्рд░рдЪाрд░ рдиिрдпुрдХ्рдд рд╣ैं рдХो рдпोрдЬрдиा рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рдХрд░рдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै.
- рдЙрдЪ्рдЪ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдХे рддрд╣рдд рд╕्рд╡ाрдоी рд╡िрд╡ेрдХाрдиंрдж рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдХी рдкुрд╕्рддрдХाрд▓рдп рдпोрдЬрдиा рдХो рдоंрдЬूрд░ी рджी рдЧрдИ рд╣ै.
- рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рд╡рди рд╡िрднाрдЧ рд╕рд░्рд╡ेрдХ्рд╖рдХ рд╕ेрд╡ा рдиिрдпрдоाрд╡рд▓ी 2010 рдоें рдХिрдпा рдЧрдпा рд╕ंрд╢ोрдзрди.
- рд╢рд╣рд░ी рд╡िрдХाрд╕ рд╡िрднाрдЧ рдХे рддрд╣рдд рдк्рд░рджेрд╢ рдХे рд╕рднी 11 рдирдЧрд░ рдиिрдЧрдорди рдоें рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрднिрдпंрддा рдХे рдкрдж рд╕ृрдЬिрдд рдХिрдП рдЬाрдиे рдХो рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी. рд╕ंрд╡िрджा рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдкрд░्рдпाрд╡рд░рдг рдЕрднिрдпंрддाрдУं рдХी рд╣ोрдЧी рднрд░्рддी.
- рд╕ेрдм рдХी рдЕрдд्рдпाрдзुрдиिрдХ рдирд░्рд╕рд░ी рд╡िрдХाрд╕ рдпोрдЬрдиा 2026 рдХो рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी.
- рдоौрди рдкाрд▓рди рдиीрддि 2026 рдХो рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी.
- рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдмाрд▓ рдкोрд╖рдг рдЕрднिрдпाрди- рдмाрд▓ рдкाрд▓ाрд╢ рдпोрдЬрдиा рдХे рддрд╣рдд 3 рд╕े 6 рд╕ाрд▓ рдЙрдо्рд░ рдХे рдмрдЪ्рдЪों рдХो рджी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рд╕ाрдордЧ्рд░िрдпों рдоें рдирд╡ीрди рд╕ाрдордЧ्рд░िрдпों рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдП рдЬाрдиे рдХा рдиिрд░्рдгрдп рд▓े рд▓िрдпा рдЧрдпा.
- рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдорд╣िрд▓ा рдкोрд╖рдг рдпोрдЬрдиा рдоें рдХिрдпा рдЧрдпा рд╕ंрд╢ोрдзрди. рдЕंрдбा, рджूрдз рдФрд░ рдХेрд▓ा рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЕрди्рдп рдкोрд╖рдХ рдЦाрдж्рдп рдкрджाрд░्рде рднी рдХрд░ाрдП рдЬाрдПंрдЧे рдЙрдкрд▓рдм्рдз.
- рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рд▓ोрдХ рд╕ेрд╡ा рдЖрдпोрдЧ рдХा 24рд╡ां рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдк्рд░рддिрд╡ेрджрди рдХो рд╕рджрди рдХा рдкрдЯрд▓ рдкрд░ рд░рдЦрдиे рдХो рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी.
- рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдоाрд▓ рдПрд╡ं рд╕ेрд╡ा рдХрд░ рдЕрдкीрд▓ीрдп рдЕрдзिрдХрд░рдг рдХी рд░ाрдЬ्рдпрдкीрдд рдХो рджेрд╣рд░ाрджूрди рдоें рдпрдеाрд╡рдд рд░рдЦрдиे рдХे рд╕ाрде рд╣ी рд╣рд▓्рдж्рд╡ाрдиी рдоें рдПрдХ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд░ाрдЬ्рдп рдкीрда рдпा рд╕рд░्рдХिрдЯ рдмेंрдЪ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХो рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी.
- рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдоाрд▓ рдФрд░ рд╕ेрд╡ा рдХрд░ (рд╕ंрд╢ोрдзрди) рд╡िрдзेрдпрдХ рдХो рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдоें рдкुрдирд░्рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рдиे рдХो рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी.
- рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдЙрдж्рдпрдо рдм्рдпूрд░ो рдХो рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рд╕े рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдХрд░ рд╡िрдд्рдд рд╡िрднाрдЧ рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЧрдаिрдд рдХрд░рдиे рдХो рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी.
- рд╡िрд╢्рд╡ рдмैंрдХ рдкोрд╖िрдд рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рджрдХ्рд╖ рдЬрд▓ाрдкूрд░्рддि рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХे рдХ्рд░िрдпाрди्рд╡рдпрди рдХो рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी.
рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдзाрдоी рдХैрдмिрдиेрдЯ рдиे рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдоें рдЙрдкрдЪाрд░िрдд рдЬрд▓ рдХे рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдкुрди рдЙрдкрдпोрдЧ рдХे рд▓िрдП рдиीрддि 2026 рдХो рдоंрдЬूрд░ी рджी рд╣ै. рд╕ाрде рд╣ी рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдк्рд░рджूрд╖рдг рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдмोрд░्рдб рдХे рд╕рдоूрд╣ рдХ рдФрд░ рдЦ рдХे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХे рд▓िрдП рд╕ेрд╡ा рдиिрдпрдоाрд╡рд▓ी, 2026 рдХे рдк्рд░рдЦ्рдпाрдкрди рдХो рднी рдоंрдЬूрд░ी рджी рдЧрдИ рд╣ै. рдХैрдмिрдиेрдЯ рдоें рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдЪрдХрдмंрджी рдЕрдзिрд╖्рдаाрди рдХे рддрд╣рдд рдмंрджोрдмрд╕्рдд рдЕрдзिрдХाрд░ी, рдЪрдХрдмंрджी рдХे рдПрдХ рдиिрд╕ंрд╡рд░्рдЧीрдп рдкрдж рдХे рд╕ृрдЬрди рдХो рднी рдоंрдЬूрд░ी рдоिрд▓ी рд╣ै. рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рджुрдХाрди рдПрд╡ं рд╕्рдеाрдкрди (рд░ोрдЬрдЧाрд░ рд╡िрдиिрдпрдо рдПрд╡ं рд╕ेрд╡ा- рд╢рд░्рдд) (рд╕ंрд╢ोрдзрди) рд╡िрдзेрдпрдХ 2026 рдХो рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдоें рдкुрдирд░्рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдП рдЬाрдиे рдХे рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ рдХो рднी рдоंрдЬूрд░ी рджी рдЧрдИ рд╣ै. рд╕ाрде рд╣ी рд╕рдоाрди рдиाрдЧрд░िрдХ рд╕ंрд╣िрддा, рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб (рд╕ंрд╢ोрдзрди) рд╡िрдзेрдпрдХ, 2026 рдХो рднी рдоंрдЬूрд░ी рдоिрд▓ी рд╣ै.
рдХैрдмिрдиेрдЯ рдмैрдардХ рдоें рдЙрдд्рддрд░ाрдЦрдг्рдб рд╕्рдЯोрди рдХ्рд░рд╢рд░, рд╕्рдХ्рд░ीрдиिंрдЧ рдк्рд▓ांрдЯ, рдоोрдмाрдИрд▓ рд╕्рдЯोрди рдХ्рд░ेрд╢рд░, рдоोрдмाрдИрд▓ рд╕्рдХ्рд░ीрдиिंрдЧ рдк्рд▓ांрдЯ, рдкрд▓्рд╡рд░ाрдИрдЬрд░ рдк्рд▓ांрдЯ, рд╣ॉрдЯ рдоिрдХ्рд╕ рдк्рд▓ांрдЯ, рд░ेрдбिрдоिрдХ्рд╕ рдк्рд▓ांрдЯ рдЕрдиुрдЬ्рдЮा (рддृрддीрдп рд╕ंрд╢ोрдзрди) рдиीрддि 2024 рдоें рд╣ॉрдЯ рдоिрдХ्рд╕ рдк्рд▓ांрдЯ рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдХे рд▓िрдП рджूрд░ी рдХे рдоाрдирдХों рдоें рд╕ंрд╢ोрдзрди рдХो рдоंрдЬूрд░ी рджी рдЧрдИ рд╣ै. рдЙрдд्рддрд░ाрдЦрдг्рдб рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╡िрдд्рддीрдп рд╕्рдеिрддि рдХे рджृрд╖्рдЯिрдЧрдд рдХिрд╢ोрд░ рди्рдпाрдп (рдмाрд▓рдХों рдХी рджेрдЦрд░ेрдЦ рдПрд╡ं рд╕ंрд░рдХ्рд╖рдг) рдЕрдзिрдиिрдпрдо рдХे рдЖрджрд░्рд╢ рдиिрдпрдо, 2016 рдХे рдиिрдпрдо 87 (1) рдХे рддрд╣рдд рдЧрдаिрдд рд░ाрдЬ्рдп рд╕्рддрд░ीрдп рдЪрдпрди рд╕рдоिрддि рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдХो 5000/- рдк्рд░рддि рдмैрдардХ рдФрд░ рдЧैрд░ рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ंрдЧрдардиो рд╕े рдиाрдоिрдд 02 рд╕рджрд╕्рдпों рдХो 3000/- рдк्рд░рддि рдмैрдардХ рдоाрдирджेрдп рджिрдпे рдЬाрдиे рдХो рднी рдоंрдЬूрд░ी рджी рдЧрдИ рд╣ै. рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдХाрд░ाрдЧाрд░ рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдПрд╡ं рд╕ुрдзाрд░ рд╕ेрд╡ा рд╡िрднाрдЧ рдоें рд▓िрдкिрдХ/ рдоिрдиिрд╕्рдЯ्рд░ीрдпрд▓ рд╕ंрд╡рд░्рдЧ рдХे рдкрджों рдХे рд╕ंрд░рдЪрдиाрдд्рдордХ рдвांрдЪे рдоें рд▓िрдкिрдХ/ рдоिрдиिрд╕्рдЯ्рд░ीрдпрд▓ рд╕рд╡рд░्рдЧ рдХा рдкुрд░्рдирдЧрдарди рдХिрдП рдЬाрдиे рдХो рдоंрдЬूрд░ी рдоिрд▓ी рд╣ै.
рдЗрди рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ों рдкрд░ рднी рд▓рдЧी рдоुрд╣рд░
- рджेрд╣рд░ाрджूрди рдЬिрд▓े рдХे рд╡िрдХाрд╕рдирдЧрд░, рдЙрдзрдорд╕िंрд╣ рдирдЧрд░ рдЬिрд▓े рдХे рдХाрд╢ीрдкुрд░ рдФрд░ рдиैрдиीрддाрд▓ рдЬिрд▓े рдХे рдоुрдЦ्рдпाрд▓рдп рдоें, рдпाрдиी рдХुрд▓ 03 рдЕрддिрд░िрдХ्рдд Fast Track Special Courts рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рдФрд░ рд╕ंрдмंрдзिрдд рдлाрд╕्рдЯ рдЯ्рд░ैрдХ рдХोрд░्рдЯ рдХे рд▓िрдП рдкрджों рдХे рд╕ृрдЬрди рдХो рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी.
- рдиैрдиीрддाрд▓ рд╣ाрдИрдХोрд░्рдЯ рдХे рд▓िрдП 01 рдФрд░ рдЬिрд▓ा рди्рдпाрдпाрд▓рдпो рдХे рд▓िрдП 13, рдпाрдиी рдХुрд▓ 14 рди्рдпाрдпाрд▓рдп рдк्рд░рдмंрдзрдХों (Court Managers) рдХे рдирдП рдкрджों рдХो рд╕ृрдЬिрдд рдХिрдП рдЬाрдиे рдкрд░ рдмрдиी рд╕рд╣рдорддि.
- рд╡िрд╢्рд╡ рдмैंрдХ рдХे рд╕рд╣рдпोрдЧ рд╕े Strengthening of Public Financial Management for Improved Service Delivery in Uttarakhand рдХे рдХिрдпाрди्рд╡рдпрди рдХे рд▓िрдП рд╕्рдЯीрдпрд░िंрдЧ рдХрдоेрдЯी рд╡ рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рдоैрдиेрдЬрдоेрди्рдЯ рдпूрдиिрдЯ рдХा рдЧрдарди рдФрд░ рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рдоैрдиेрдЬрдоेрди्рдЯ рдпूрдиिрдЯ рдХे рд▓िрдП рдкрджों рдХे рд╕ृрдЬрди рдХो рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी.
- рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдЬрди рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ (рдЙрдкрдмंрдзो рдХा рд╕ंрд╢ोрдзрди) рд╡िрдзेрдпрдХ 2026 рдХो рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी.
- рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдХे рдЖрджेрд╢ рдХे рдмाрдж рдк्рд░рджेрд╢ рдоें рддрджрд░्рде / рдЕрдиुрдмрди्рдз / рд╕ंрд╡िрджा/рдЖрдЙрдЯрд╕ोрд░्рд╕ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХाрд░्рдпрд░рдд 04 рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдоें рд╕рд╣ाрдпрдХ рдЕрдз्рдпाрдкрдХ (рдПрд▓режрдЯीреж) рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдХे рдкрджों рдХे рд╕ाрдкेрдХ्рд╖ рдиिрдпрдоिрдд рдиिрдпुрдХ्рддि рдХो рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рдХी рдоिрд▓ी рдоंрдЬूрд░ी.
рдХैрдмिрдиेрдЯ рдоंрдд्рд░ी рд╕ुрдмोрдз рдЙрдиिрдпाрд▓ рдиे рдХрд╣ा рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рдХी рдмैрдардХ рдХे рджौрд░ाрди 32 рдоुрдж्рджों рдкрд░ рдЪрд░्рдЪा рдХी рдЧрдИ. рдЬिрд╕рдоें рд╕े 28 рдк्рд░рд╕्рддाрд╡ों рдкрд░ рдоुрд╣рд░ рд▓рдЧी рд╣ै. рдмैрдардХ рдХे рджौрд░ाрди рдЖрдЧाрдоी рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдмрдЬрдЯ рд╕рдд्рд░ рдоें рдкेрд╢ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдмрдЬрдЯ рдкрд░ рднी рдЪрд░्рдЪा рдХी рдЧрдИ. рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рдиे рдЖрдЧाрдоी рд╡िрдд्рддीрдп рд╡рд░्рд╖ 2026-27 рдХे рдмрдЬрдЯ рдХो рдоंрдЬूрд░ी рджी рд╣ै. рдмрдЬрдЯ рдоें рд╕ंрд╢ोрдзрди рдХрд░рдиे рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╕ंрдмंрдзी рдиिрд░्рдгрдп рдХे рд▓िрдП рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкुрд╖्рдХрд░ рд╕िंрд╣ рдзाрдоी рдХो рдЕрдзिрдХृрдд рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै.
Tuesday, 24 February 2026
RRC WR Apprentice 2026: рд░ेрд▓рд╡े рдоें 5349 рдкрджों рдкрд░ рдЖрдИ рдирдИ рднрд░्рддी, 21 рдлрд░рд╡рд░ी рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ोрдЧा рдЖрд╡рджेрди; рдЬाрдиें рдкाрдд्рд░рддा рдоाрдирджंрдб
ЁЯСЙрдСрдирд▓ाрдЗрди рдЖрд╡ेрджрди- рдпрд╣ाँ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░े
ЁЯСЙрдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा (PDF)- рдпрд╣ाँ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░े
RRC WR Apprentice 2026: рд░ेрд▓рд╡े рднрд░्рддी рд╕ेрд▓, рджрдХ्рд╖िрдг рд░ेрд▓рд╡े рдиे рд╡рд░्рд╖ 2025-26 рдХे рд▓िрдП рдПрдХ्рдЯ рдЕрдк्рд░ेंрдЯिрд╕ рдХे рдкрджों рдкрд░ рднрд░्рддी рд╣ेрддु рд╕ाрдоाрди्рдп рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рдЬाрд░ी рдХी рд╣ै। рдЕрдзिрд╕ूрдЪрдиा рд╕ंрдЦ्рдпा RRC/WR/04/2025 (18 рдлрд░рд╡рд░ी 2026) рдХे рддрд╣рдд рдХुрд▓ 5,349 рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдкрдж рд╡िрднिрди्рди рдоंрдбрд▓ों рдФрд░ рдХाрд░्рдпрд╢ाрд▓ाрдУं рдоें рднрд░े рдЬाрдПंрдЧे। рдпрд╣ рднрд░्рддी рдЕрдк्рд░ेंрдЯिрд╕ рдЕрдзिрдиिрдпрдо, 1961 рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдХी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдСрдирд▓ाрдЗрди рдЖрд╡ेрджрди рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд░ेрд▓рд╡े рднрд░्рддी рд╕ेрд▓ - рджрдХ्рд╖िрдг рд░ेрд▓рд╡े (RRC-WR) рдХो рдиोрдбрд▓ рдПрдЬेंрд╕ी рдмрдиाрдпा рдЧрдпा рд╣ै।
рдХिрд╕ рджिрди рд╢ुрд░ू рд╣ोрдЧा 5,349 рдкрджों рдкрд░ рдЖрд╡ेрджрди?
рдЖрд╡ेрджрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдСрдирд▓ाрдЗрди рд╣ोрдЧी। рдЖрд╡ेрджрди 21 рдлрд░рд╡рд░ी 2026 рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ोрдХрд░ 23 рдоाрд░्рдЪ 2026 рддрдХ рдЦुрд▓े рд░рд╣ेंрдЧे। рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों рдХो рдЕंрддिрдо рддिрдеि рд╕े рдкрд╣рд▓े рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░рдиे рдХी рд╕рд▓ाрд╣ рджी рдЧрдИ рд╣ै, рддाрдХि рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдЕंрддिрдо рд╕рдордп рдоें рднीрдб़ рд╕े рдмрдЪा рдЬा рд╕рдХे।
рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдоिрд▓ेрдЧा рд▓ाрдн
рд░ेрд▓рд╡े рдк्рд░рддिрд╖्рдаाрдиों рдоें рдЕрдк्рд░ेंрдЯिрд╕рд╢िрдк рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдкूрд░ा рдХрд░ рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдк्рд░ेंрдЯिрд╕ рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ (NAC) рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों рдХो рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рд▓ेрд╡рд▓-1 рдкрджों (18,000 рд╕े 56,900 рд░ुрдкрдпे рд╡ेрддрдирдоाрди) рдХी рд╕ीрдзी рднрд░्рддी рдоें рдЕрдзिрдХрддрдо 20% рд░िрдХ्рддिрдпों рддрдХ рд╡рд░ीрдпрддा рджी рдЬाрдПрдЧी, рдмрд╢рд░्рддे рд╡े рдЖрд░рдЖрд░рдмी/рдЖрд░рдЖрд░рд╕ी рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдкाрдд्рд░рддा рд╢рд░्рддें рдкूрд░ी рдХрд░рддे рд╣ों।
рдкाрдд्рд░рддा рдоाрдирджंрдб рдХ्рдпा рд╣ैं?
- рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдХिрд╕ी рдоाрди्рдпрддा рдк्рд░ाрдк्рдд рдмोрд░्рдб рд╕े рди्рдпूрдирддрдо 50% рдЕंрдХों рдХे рд╕ाрде 10рд╡ीं рдХрдХ्рд╖ा рдЙрдд्рддीрд░्рдг рд╣ोрдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЕрддिрд░िрдХ्рдд, рдЙрдирдХे рдкाрд╕ рдЙрд╕ рдЯ्рд░ेрдб рдоें рдЖрдИрдЯीрдЖрдИ рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░ рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП рдЬिрд╕рдХे рд▓िрдП рд╡े рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं।
- рдЖрд╡ेрджрди рдЬрдоा рдХрд░рдиे рдХी рдЕंрддिрдо рддिрдеि рддрдХ рдЖрд╡ेрджрдХों рдХी рдЖрдпु 15 рд╕े 24 рд╡рд░्рд╖ рдХे рдмीрдЪ рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП।
- рд╕рд░рдХाрд░ी рдоाрдирджंрдбों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЖрд░рдХ्рд╖िрдд рд╢्рд░ेрдгिрдпों рдХे рд▓िрдП рдЖрдпु рдоें рдЫूрдЯ рджी рдЬाрдПрдЧी।
рдЖрдпु рд╕ीрдоा
рдЖрдпु рдХी рдЧрдгрдиा 23 рдоाрд░्рдЪ 2026 (рдЖрд╡ेрджрди рдХी рдЕंрддिрдо рддिрдеि) рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХी рдЬाрдПрдЧी। рдЕрдн्рдпрд░्рдеी рдХी рди्рдпूрдирддрдо рдЖрдпु 15 рд╡рд░्рд╖ рдФрд░ рдЕрдзिрдХрддрдо рдЖрдпु 24 рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдирд╣ीं рд╣ोрдиी рдЪाрд╣िрдП।
рдЖрд░рдХ्рд╖िрдд рд╡рд░्рдЧों рдХो рдиिрдпрдоाрдиुрд╕ाрд░ рдЫूрдЯ рджी рдЬाрдПрдЧी। рдПрд╕рд╕ी/рдПрд╕рдЯी рдХो рдЕрдзिрдХрддрдо рдЖрдпु рд╕ीрдоा рдоें 5 рд╡рд░्рд╖, рдУрдмीрд╕ी рдХो 3 рд╡рд░्рд╖ рдФрд░ рджिрд╡्рдпांрдЧ (PwBD) рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों рдХो 10 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЫूрдЯ рдоिрд▓ेрдЧी। рднूрддрдкूрд░्рд╡ рд╕ैрдиिрдХों рдХो рд╕ेрд╡ा рдЕрд╡рдзि рдХे рд╕ाрде рдЕрддिрд░िрдХ्рдд 3 рд╡рд░्рд╖ рддрдХ рдХी рдЫूрдЯ рджी рдЬाрдПрдЧी, рдмрд╢рд░्рддे рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрдо рд╕े рдХрдо рдЫрд╣ рдоाрд╣ рдХी рдиिрд░ंрддрд░ рд╕ैрди्рдп рд╕ेрд╡ा рдкूрд░ी рдХी рд╣ो।
рдЖрд╡ेрджрди рд╢ुрд▓्рдХ
рдЕрдк्рд░ेंрдЯिрд╕ рднрд░्рддी рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡ेрджрди рд╢ुрд▓्рдХ 100 рд░ुрдкрдпे рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╣ै, рдЬो рдиॉрди-рд░िрдлंрдбेрдмрд▓ рд╣ै। рд╣ाрд▓ांрдХि рдПрд╕рд╕ी, рдПрд╕рдЯी, рдкीрдбрдм्рд▓्рдпूрдмीрдбी рдФрд░ рдорд╣िрд▓ा рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों рдХो рд╢ुрд▓्рдХ рдоें рдЫूрдЯ рджी рдЧрдИ рд╣ै। рд╢ुрд▓्рдХ рдХा рднुрдЧрддाрди рдбेрдмिрдЯ рдХाрд░्рдб, рдХ्рд░ेрдбिрдЯ рдХाрд░्рдб, рдпूрдкीрдЖрдИ рдпा рдиेрдЯ рдмैंрдХिंрдЧ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдСрдирд▓ाрдЗрди рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рднुрдЧрддाрди рдХे рдмाрдж рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों рдХो рд╕्рдЯेрдЯрд╕ рдЕрд╡рд╢्рдп рдЬांрдЪ рд▓ेрдиा рдЪाрд╣िрдП।
рдЗрд╕ рднрд░्рддी рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХ्рдпा рд╣ै?
рднрд░्рддी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХे рд▓िрдП рдиीрдЪे рджिрдП рдЧрдП рдЪрд░рдгों рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░ें:
- рд╡ेрд╕्рдЯрд░्рди рд░ेрд▓рд╡े рдХे рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рднрд░्рддी рдкोрд░्рдЯрд▓ (rrc-wr.com) рдкрд░ рдЬाрдПं।
- рдЖрд░рдЖрд░рд╕ी рдбрдм्рд▓्рдпूрдЖрд░ рдЕрдк्рд░ेंрдЯिрд╕ рднрд░्рддी 2026 рдХे рд▓िंрдХ рдХो рдЦोрдЬें।
- рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдФрд░ рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рд╡िрд╡рд░рдгों рдХे рд╕ाрде рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдкूрд░ी рдХрд░ें।
- рд╕्рдХैрди рдХिрдП рдЧрдП рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ़ рдЕрдкрд▓ोрдб рдХрд░ें рдФрд░ 23 рдоाрд░्рдЪ 2026 рд╕े рдкрд╣рд▓े рдлॉрд░्рдо рдЬрдоा рдХрд░ें।
- рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рд╕ंрджрд░्рдн рдХे рд▓िрдП рдкुрд╖्рдЯिрдХрд░рдг рдХा рдк्рд░िंрдЯ рдЖрдЙрдЯ рд▓े рд▓ें।
- рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рдФрд░ рдЕрдкрдбेрдЯ рдФрд░ рд╕ूрдЪрдиाрдУं рдХे рд▓िрдП рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдиिрдпрдоिрдд рд░ूрдк рд╕े рд╡िрдЬिрдЯ рдХрд░рддे рд░рд╣ें।
рдЕрдн्рдпрд░्рдеिрдпों рдХो рд╕рд▓ाрд╣ рджी рдЧрдИ рд╣ै рдХि рднрд░्рддी рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рддाрдЬा рдЕрдкрдбेрдЯ рдХे рд▓िрдП рдиिрдпрдоिрдд рд░ूрдк рд╕े рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рджेрдЦрддे рд░рд╣ें।





































