menu

Wednesday, 27 May 2026

рд╢िрдХ्рд╖ा рдЬрдЧрдд рд╕рдоाрдЪाрд░ 28 рдордИ 2026


 












рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб:рдк्рд░рджेрд╢ рдоें 29 рдордИ рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ोрдЧा рдПрд╕рдЖрдИрдЖрд░ рдХा рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг, рдЖрда рдЬूрди рд╕े рдмीрдПрд▓рдУ рдШрд░-рдШрд░ рдкрд╣ुंрдЪेंрдЧे


 рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдоें рдЪुрдиाрд╡ рдЖрдпोрдЧ рдХे рд╡िрд╢ेрд╖ рдЧрд╣рди рдкुрдирд░ीрдХ्рд╖рдг (рдПрд╕рдЖрдИрдЖрд░) рдХा рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг 29 рдордИ рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ोрдиे рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдПрд╕рдЖрдИрдЖрд░ рдХे рджौрд░ाрди рдХिрд╕ी рднी рддрд░рд╣ рдХी рд▓ाрдкрд░рд╡ाрд╣ी рдмрд░्рджाрд╢्рдд рдирд╣ीं рдХी рдЬाрдПрдЧी। рдбॉ. рдмीрд╡ीрдЖрд░рд╕ी рдкुрд░ुрд╖ोрдд्рддрдо рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ों рдкрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдоें 29 рдордИ рд╕े рд╕ाрдд рдЬूрди рддрдХ рдПрд╕рдЖрдИрдЖрд░ рдХा рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╣ोрдЧा।

рдЕрднी рддрдХ рд░ाрдЬ्рдпрд╕्рддрд░ीрдп рдоाрд╕्рдЯрд░ рдЯ्рд░ेрдирд░ рддैрдпाрд░ рдХिрдП рдЬा рдЪुрдХे рд╣ैं। рдЕрдм рдЬिрд▓ाрд╡ाрд░ рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा। рдЗрд╕рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдПрд╕рдЖрдИрдЖрд░ рдХे рдЧрдгрдиा рдк्рд░рдкрдд्рд░ рднрд░рдиे рдХा рдХाрдо рднी рд╢ुрд░ू рд╣ोрдЧा। рдЖрда рдЬूрди рд╕े рдмीрдПрд▓рдУ рдШрд░-рдШрд░ рдкрд╣ुंрдЪेंрдЧे। рдЙрдирдХे рд╕ाрде рдпे рдЧрдгрдиा рдк्рд░рдкрдд्рд░ рд╣ोंрдЧे। рдк्рд░рдкрдд्рд░ рдХो рднрд░рдХрд░ рдорддрджाрддाрдУं рдХो рдмीрдПрд▓рдУ рдХो рд▓ौрдЯाрдиा рд╣ोрдЧा।

рдоुрдЦ्рдп рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдХे рдоुрддाрдмिрдХ, рдЬिрд▓ाрд╡ाрд░ рд╕рдоीрдХ्рд╖ा рдХी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдХрд░ीрдм 89 рдк्рд░рддिрд╢рдд рдоैрдкिंрдЧ рдкूрд░ी рд╣ो рдЪुрдХी рд╣ै। 11 рдк्рд░рддिрд╢рдд рдорддрджाрддाрдУं рдХा рд╡рд░्рд╖ 2003 рдХी рдорддрджाрддा рд╕ूрдЪी рд╕े рдоिрд▓ाрди рдирд╣ीं рд╣ो рдкाрдпा рд╣ै। рд▓िрд╣ाрдЬा, рдЗрдирдХो рдЕрдкрдиा рд╡ोрдЯ рдмрдЪाрдиे рдХो 2003 рдХा рд░िрдХॉрд░्рдб рджेрдиा рд╣ोрдЧा। рдмीрдПрд▓рдУ рдХे рд╕ाрде рд╕рд╣ाрдпрдХ рднी рд╣ोंрдЧे।

рдордХрд╕рдж рдпे рд╣ै рдХि рдХोрдИ рднी рдШрд░ рди рдЫूрдЯे। рд╕рднी рдорддрджाрддाрдУं рддрдХ рдЧрдгрдиा рдк्рд░рдкрдд्рд░ рдкрд╣ुंрдЪे। рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХे рджौрд░ाрди рдмीрдПрд▓рдУ рд╡ рдЙрдирд╕े рдКрдкрд░ рдХे рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХो рдПрд╕рдЖрдИрдЖрд░ рдХी рд╕рднी рдмाрд░ीрдХिрдпां, рдЕрдкीрд▓ рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рднी рд╕рдордЭाрдИ рдЬाрдПрдЧी। рд╕рд╣ाрдпрдХ рдоुрдЦ्рдп рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдЕрдзिрдХाрд░ी рдорд╕्рддू рджाрд╕ рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХी рддैрдпाрд░िрдпां рдкूрд░ी рд╣ो рдЧрдИ рд╣ैं। рдЬिрд▓ाрд╡ाрд░ рдПрд╕рдЖрдИрдЖрд░ рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╕рднी рдЬाрдирдХाрд░िрдпां рджी рдЬाрдПंрдЧी।

рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рд▓ाрдкрд░рд╡ाрд╣ी...рдм्рд▓рд░ рдХॉрдкिрдпां рдпा OSM рд╕ाрдЗрдЯ рд╣ो рдЧрдИ рдеी рд╣ैрдХ; рдХ्‍рдпा рдЫाрдд्рд░ों рдХे рдЗрди 6 рд╕рд╡ाрд▓ों рдХा рдЬрд╡ाрдм рджेрдЧा CBSE?

 


рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдбेрд╕्рдХ, рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी। рднाрд░рдд рдХे рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рдоुрдЦ рдФрд░ рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╢िрдХ्рд╖ा рдмोрд░्рдбों рдоें рд╕े рдПрдХ рдХेंрдж्рд░ीрдп рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдмोрд░्рдб (рд╕ीрдмीрдПрд╕рдИ) рдЗрди рджिрдиों рдЕрдкрдиे рдХुрдЫ рдиिрд░्рдгрдпों рдФрд░ рдХाрд░्рдпрд╢ैрд▓ी рдХे рдЪрд▓рддे рд╡िрд╡ाрджों рдоें рдШिрд░ рдЧрдпा рд╣ै। 12рд╡ीं рдмोрд░्рдб рдХी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдХॉрдкिрдпों рдХे рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХी рдкाрд░рдо्рдкрд░िрдХ рддрдХрдиीрдХ рдмрджрд▓рдиे рдХे рдЪрд▓рддे рдмрдб़ी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдмोрд░्рдб рдкрд░ рдЕंрдХों рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдЕрди्рдпाрдп рдХрд░рдиे рдХा рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧा рд░рд╣े рд╣ैं। рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдЕрдкрдиे рдЫрд╣ рд╕рд╡ाрд▓ों рдХा рдмोрд░्рдб рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдЙрдд्рддрд░ рдоांрдЧ рд░рд╣े рд╣ैं।

рд╕рд╡ाрд▓ рдиंрдмрд░-1 : рдХ्рдпा рдирдИ рдУрдПрд╕рдПрдо рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╣ै рдЬिрдо्рдоेрджाрд░?

рдмोрд░्рдб рдиे рдЗрд╕ рд╡рд░्рд╖ рдПрдХ рдмрдб़ा рдк्рд░рдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдУрдПрд╕рдПрдо (On-Screen Marking) рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕्рдХ्рд░ीрди рдкрд░ рдХॉрдкिрдпां рдЪेрдХ рдХрд░рдиे рдХी рдирдИ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЕрдкрдиाрдИ। рдЖрд░ोрдк рд╣ै рдХि рдЗрд╕рд╕े рдХॉрдкी рдЬांрдЪ рд░рд╣े рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдкрд░ рджрдмाрд╡ рдмрдв़ рдЧрдпा। рд╕рдордп рд╕े рдХाрдо рдкूрд░ा рдХрд░рдиे рдоें рдЪेрдХिंрдЧ рдоें рднी рддेрдЬी рдЕрдкрдиाрдИ рдЧрдИ рд▓ेрдХिрди рдЕрдкрд░्рдпाрдк्рдд рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХे рдХाрд░рдг рдЧрд▓рддिрдпां рд╣ुрдИं। рдХрдИ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдиे рдЦुрдж рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा рд╣ै рдХि рд░ोрдЬाрдиा рдЬ्рдпाрджा рдХॉрдкिрдпां рдЪेрдХ рдХрд░рдиी рдкрдб़ीं। рдЗрд╕ рдУрдПрд╕рдПрдо рд╕ाрдЗрдЯ рдХे рд╣ैрдХ рд╣ोрдиे рдХे рднी рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧ рд░рд╣े рд╣ैं। 

рд╕рд╡ाрд▓ рдиंрдмрд░-3 : рдХ्рдпा рдмрдб़ी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рдХॉрдкिрдпां рд╣ो рдЧрдИं рд╕्рд╡ैрдк?

рдХрдИ рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдЙрдирдХी рдЕрдкрдиी рдХॉрдкी рдирд╣ीं, рдмрд▓्рдХि рдХिрд╕ी рдФрд░ рдЫाрдд्рд░ рдХी рдЖंрд╕рд░ рд╢ीрдЯ рдоिрд▓ी। рдЬैрд╕े рдлिрдЬिрдХ्рд╕ рдХी рдХॉрдкी рдХा рдмрд╣ुрдЪрд░्рдЪिрдд рдоाрдорд▓ा рдЬिрд╕рдоें рд╡ेрджांрдд рдиाрдо рдХे рдПрдХ рдЫाрдд्рд░ рдиे рджाрд╡ा рдХिрдпा рдХि рдмोрд░्рдб рдиे рдЙрди्рд╣ें рдЕंрдХ рдЬांрдЪрдиे рдХे рдмाрдж рдлिрдЬिрдХ्рд╕ рдХी рдЬो рдХॉрдкी рдЙрди्рд╣ें рджी рд╣ै, рд╡рд╣ рдХिрд╕ी рдФрд░ рдХी рд╣ै।

рд╡िрд╡ाрдж рдмрдв़рддा рдЧрдпा। рд╕ीрдмीрдПрд╕рдИ рдиे рд╡ेрджांрдд рдХी рд╕рд╣ी рдЖंрд╕рд░ рд╢ीрдЯ рдвूंрдвी рдФрд░ рдЙрд╕े рдШрд░ рдЬाрдХрд░ рджी। рдЗрд╕ рдмीрдЪ рд╡ेрджांрдд рдХो рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдкрд░ рдЯ्рд░ोрд▓ рд╣ोрдиा рдкрдб़ा। рдЙрди्рд╣ें рдХुрдЫ рд▓ोрдЧों рдиे рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдкрд░ рдЙрд╕े рджेрд╢рдж्рд░ोрд╣ी рддрдХ рдХрд╣ рджिрдпा рдеा। рднрд▓े рд╣ी рдЗрд╕ рдоाрдорд▓े рдоें рдмोрд░्рдб рдиे рдЕрдкрдиी рдЧрд▓рддी рдоाрди рд▓ी рд╣ै рд▓ेрдХिрди рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдоें рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рд╕े рдЕрд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдмрдв़ рдЧрдпा।

рд╕рд╡ाрд▓ рдиंрдмрд░-4 : рдХ्рдпा рдзुंрдзрд▓ी рдХॉрдкिрдпां рдмрдиीं рдЪुрдиौрддी?

рд╡ेрджांрдд рдХा рдоाрдорд▓ा рд╕ाрдордиे рдЖрдиे рдХे рдмाрдж рдмрдб़ी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рдЫाрдд्рд░-рдЫाрдд्рд░ाрдУं рдиे рд╕्рдХैрди рдХॉрдкी рдоांрдЧрдиी рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджीं। рдЖрд▓рдо рдпрд╣ рд╣ै рдХि 12рд╡ीं рдХी рдмोрд░्рдб рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ुрдП рд╣рд░ рдЪौрдеे рдЫाрдд्рд░ рдиे рдЕрдкрдиी рдХॉрдкी рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╢िрдХाрдпрдд рджрд░्рдЬ рдХрд░ाрдИ рд╣ै। рдмोрд░्рдб рдХे рдоुрддाрдмिрдХ, рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рдХुрд▓ 17,68,962 рдЫाрдд्рд░ों рдоें рд╕े 4,04,319 рдпाрдиी 22.85 рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдиे рдЙрдд्рддрд░рдкुрд╕्рддिрдХाрдУं рдХी рд╕्рдХैрди рдХॉрдкी рдоांрдЧी рд╣ै, рдЬो рдХिрд╕ी рднी рдмोрд░्рдб рдоें рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рд╣ुрдЖ।

рдХॉрдкिрдпां рдоिрд▓рдиे рдХे рдмाрдж рдЕрдм рдпрд╣ рд╢िрдХाрдпрдд рдЖ рд░рд╣ी рд╣ै рдХि рдЬांрдЪी рдЧрдИ рдХॉрдкिрдпां рдкрдв़рдиे рд▓ाрдпрдХ рдирд╣ीं рдеीं। рдЗрд╕рд╕े рд╕рд╣ी рд╡ेрд░िрдлिрдХेрд╢рди рдоें рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै। рдирддीрдЬा рд╡рд╣ी, рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдоें рдЕрд╡िрд╢्рд╡ाрд╕। рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдХा рдЕрдм рднी рдпрд╣ी рдЖрд░ोрдк рд╣ै рдХि рдлिрдЬिрдХ्рд╕, рдХेрдоिрд╕्рдЯ्рд░ी, рдоैрде्рд╕, рдмाрдпोрд▓ॉрдЬी рдЬैрд╕े рд╡िрд╖рдпों рдоें рдЫाрдд्рд░ों рдХे рдк्рд░ी-рдмोрд░्рдб/рдХोрдЪिंрдЧ рдХे рдк्рд░рджрд░्рд╢рди рд╕े рдмрд╣ुрдд рдХрдо рдиंрдмрд░ рдЖрдП рд╣ैं।

рд╕рд╡ाрд▓ рдиंрдмрд░-5 : рдХ्рдпा рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рд╕рдордп рдкрд░ рди рдмुрд▓ाрдиा рдкрдб़ा рднाрд░ी?

рдмрддा рджें рдХि рдмोрд░्рдб рдХी рдУрд░ рд╕े рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдиिрд░्рджेрд╢ рдеे рдХि рдзुंрдзрд▓ी рдХॉрдкी рдХो рд░िрдЬेрдХ्рдЯ рдХрд░ рджें। рдЗрд╕рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рдХрдИ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдиे рдм्рд▓рд░ рдХॉрдкिрдпां рдЬांрдЪ рджीं। рдЗрди рдкрд░ рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдпा рддो рдХोрдИ рдиंрдмрд░ рдирд╣ीं рджिрдП рдЧрдП рдпा рдмрд╣ुрдд рдХрдо рдиंрдмрд░ рдоिрд▓े। рдЗрд╕рдХा рдоुрдЦ्рдп рдХाрд░рдг рдмрддाрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рдХि рдкрд╣рд▓े рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдЦрдд्рдо рд╣ोрддे рд╣ी 10 рджिрди рдХे рднीрддрд░ рд╣ी рдмुрд▓ा рд▓िрдпा рдЬाрддा рдеा рд▓ेрдХिрди рдЗрд╕ рдмाрд░ рдЙрди्рд╣ें рдПрдХ рдорд╣ीрдиे рдХी рджेрд░ी рд╕े рдмुрд▓ाрдпा рдЧрдпा рдеा। рдЗрд╕ рджेрд░ी рд╕े рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдкрд░ рдХाрдо рдХрд░рдиे рдоें рдЬ्рдпाрджा рджрдмाрд╡ рдкрдб़ा। рд▓ाрдкрд░рд╡ाрд╣ी рдХा рдпрд╣ी рдкрд░िрдгाрдо рдЕрдм рд╕рдм рдкрд░ рднाрд░ी рдкрдб़ рдЧрдпा।

рд╕рд╡ाрд▓ рдиंрдмрд░-6 : рдкुрд░ाрдиी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдмрдиाрдо рдирдИ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рдмेрд╣рддрд░ рдХौрди?

рдкुрд░ाрдиी рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдоें рджो рдоूрд▓्рдпांрдХрдирдХрд░्рддा рдЖрдкрд╕ рдоें рдХॉрдкिрдпों рдХी рдЕрджрд▓ा-рдмрджрд▓ी рдХрд░рдХे рдЙрд╕े рдд्рд░ुрдЯिрд░рд╣िрдд рдмрдиाрддे рдеे। рдЗрд╕рд╕े рдХрдИ рддрд░рд╣ рдХी рдЧрд▓рддिрдпां рдирд╣ीं рд╣ोрддी рдеीं। рд╡рд╣ рдЬांрдЪ рдоें рд╕ाрдордиे рдЖ рдЬाрддी рдеीं। рдЗрд╕рд╕े рд╣рд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдХे рдЕंрдХ рдЬांрдЪрдиे рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдЙрд╕рдХी рдЯोрдЯрд▓िंрдЧ рдХी рдЦाрдоिрдпों рдХो рднी рд╕ुрдзाрд░ рд▓िрдпा рдЬाрддा рдеा।

рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ рд╣ेрдб рдПрдЧ्рдЬाрдоिрдирд░ рд░ैंрдбрдорд▓ी рдХॉрдкिрдпां рдЙрдаाрдХрд░ рджेрдЦрддे рдеे। рдлिрд░ рд╣ेрдб рдПрдЧ्рдЬाрдоिрдирд░ рднी рдРрд╕े рд╣ी рдХॉрдкिрдпों рдХी рдЬांрдЪ рдХрд░рддे рдеे। рдордЧрд░ рдЗрд╕ рдмाрд░ рдЗрддрдиी рдмाрд░ीрдХ рдкрдб़рддाрд▓ рдирд╣ीं рдХी рдЧрдИ। рдХुрдЫ рд╣ी рдХॉрдкिрдпों рдХी рдХ्рд░ॉрд╕-рдЪेрдХिंрдЧ рдХी рдЧрдИ। рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рд╣рдб़рдмрдб़ी рдоें рдкрд░िрдгाрдо рдЬाрд░ी рдХрд░ рджिрдП рдЧрдП।


рдЬांрдЪी рдЧрдИ рдХॉрдкिрдпों рдиे рд╣ी рдЙрдЬाрдЧрд░ рдХिрдП рд╕рднी рд╕рд╡ाрд▓

рдЬांрдЪी рдЧрдИ рдХॉрдкिрдпों рдХी рдмाрдд рдХрд░ें рддो рдХрдИ рддрд░рд╣ рдХे рд╡िрд╡ाрдж рд╕ाрдордиे рдЖрдП рд╣ैं। рдЗрдирдоें рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣ैं рдЕрдирдЪेрдХ рдЙрдд्рддрд░, рдЯोрдЯрд▓िंрдЧ рдоें рдЧрд▓рддी, рдоिрд╕िंрдЧ рдоाрд░्рдХ्рд╕ рдФрд░ рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдХी рдУрд░ рд╕े рдЬाрдирдмूрдЭрдХрд░ рдпा рд▓ाрдкрд░рд╡ाрд╣ी рд╕े рдХрдо рдиंрдмрд░ рджेрдиा।

  • рдХрдИ рдЫाрдд्рд░ों рдиे рд╕्рдХैрди рдХॉрдкी рджेрдЦрдиे рдХे рдмाрдж рдкाрдпा рдХि рдЙрдирдХे рдХुрдЫ рдк्рд░рд╢्рдиों рдХे рдЙрдд्рддрд░ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдЕрдирдЪेрдХ рдЫोрдб़ рджिрдП рдЧрдП рдеे। рдЦाрд╕рдХрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд (рд╕рдк्рд▓ीрдоेंрдЯ्рд░ी) рд╢ीрдЯ्рд╕ рдпा рдЙрдд्рддрд░ рдкुрд╕्рддिрдХा рдХे рдкिрдЫрд▓े рдкрди्рдиों рдХे рдЙрдд्рддрд░ рд╕्рдХैрдиिंрдЧ рдХे рджौрд░ाрди рдЫूрдЯ рдЧрдП рд╣ैं। рдпрд╣ рднी рд╕ाрдордиे рдЖрдпा рд╣ै рдХि рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдХो рд╕्рдХ्рд░ीрди рдкрд░ рдХॉрдкी рд╕्рдкрд╖्рдЯ рджिрдЦाрдИ рд╣ी рдирд╣ीं рджी।
  • рджूрд╕рд░ी рдмрдб़ी рд╕рдорд╕्рдпा рдЯोрдЯрд▓िंрдЧ рдЧрд▓рддी рдХी рд░рд╣ी। рдХрдИ рдоाрдорд▓ों рдоें рдкाрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдиे рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдк्рд░рд╢्рдиों рдоें рд╕рд╣ी рдЕंрдХ рджिрдП, рд▓ेрдХिрди рдЕंрддिрдо рдХुрд▓ рдЕंрдХों (рдЯोрдЯрд▓) рдоें рдЧрдб़рдмрдб़ी рд╣ो рдЧрдИ। рд╕ॉрдл्рдЯрд╡ेрдпрд░ рдоें рдЯोрдЯрд▓ рдЧрд▓рдд рджрд░्рдЬ рд╣ोрдиे, рдХुрдЫ рдЕंрдХों рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рди рдХрд░рдиे рдпा рддाрд░ांрдХिрдд (Asterisk) рд╡ाрд▓े рдЕंрдХों рдХो рдЫोрдб़ рджेрдиे рдЬैрд╕ी рдд्рд░ुрдЯिрдпां рдЖрдо рд░рд╣ीं।
  • рдоिрд╕िंрдЧ рдоाрд░्рдХ्рд╕ рдХी рд╢िрдХाрдпрдд рднी рдмрд╣ुрдд рдЖрдИ, рдЬिрд╕рдоें рдХॉрдкी рдЬांрдЪрдиे рд╡ाрд▓े рдиे рдЙрдд्рддрд░ рдкрдв़ा рдФрд░ рдЪेрдХ рдХिрдпा, рд▓ेрдХिрди рдЕंрдХ рджрд░्рдЬ рд╣ी рдирд╣ीं рдХिрдП। рдирддीрдЬрддрди, рдЫाрдд्рд░ рдХो рдЙрд╕ рдк्рд░рд╢्рди рдХे рд▓िрдП рд╢ूрди्рдп рдЕंрдХ рджिрдЦ рд░рд╣े рдеे, рдЬрдмрдХि рдЙрдд्рддрд░ рд╕рд╣ी рдпा рдЖंрд╢िрдХ рд╕рд╣ी рдеा। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा, рдоूрд▓्рдпांрдХрдирдХрд░्рддा рдХी рдУрд░ рд╕े рдХрдо рдиंрдмрд░ рджेрдиे рдХी рд╢िрдХाрдпрддें рднी рдХाрдлी рдЖрдИं।
  • рдЬांрдЪ рдоें рдпрд╣ рднी рд╕ाрдордиे рдЖрдпा рд╣ै рдХि рдУрдПрд╕рдПрдо рд╕िрд╕्рдЯрдо рдХे рддрд╣рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдкрд░ рднाрд░ी рджрдмाрд╡ рдеा। рдЙрди्рд╣ें рдк्рд░рддिрджिрди рдмрд╣ुрдд рдЕрдзिрдХ рдХॉрдкिрдпां рдЪेрдХ рдХрд░рдиी рдкрдб़ рд░рд╣ी рдеीं, рдЬिрд╕рд╕े рдЬрд▓्рджрдмाрдЬी рдоें рдЪेрдХिंрдЧ рд╕े рд▓ाрдкрд░рд╡ाрд╣ी рд╡ рдердХाрд╡рдЯ рдмрдв़ рдЧрдИ। рдпे рд╕рднी рдЧрд▓рддिрдпां рдоिрд▓рдХрд░ рдЫाрдд्рд░ों рдХे рдкрд░िрдгाрдо рдкрд░ рдЧंрднीрд░ рдЕрд╕рд░ рдбाрд▓ рд░рд╣ी рд╣ैं।

рдкोрд░्рдЯрд▓ рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рдЧрдб़рдмрдб़िрдпां

рдкोрд░्рдЯрд▓ рдмाрд░-рдмाрд░ рдХ्рд░ैрд╢ рд╣ोрдиा, рдкेрдоेंрдЯ рдлेрд▓ рд╣ोрдиा, рдЧрд▓рдд рдлीрд╕ рдХрдЯрдиा, рдФрд░ рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рд╢ुрд▓्рдХ рдХрдЯौрддी। рд╕ीрдмीрдПрд╕рдИ рдиे рдЦुрдж рддрдХрдиीрдХी рдЦाрдоी рдоाрдиा рдФрд░ рд░िрдлंрдб рдХा рдПрд▓ाрди рдХिрдпा। рд╡िрд╡ाрдж рдпрд╣ी рд╕рдоाрдк्рдд рдирд╣ीं рд╣ोрддा। рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдХी рдУрд░ рд╕े рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рд╕ंрдмंрдзी рдЖрд░ोрдк рднी рд▓рдЧाрдП рдЧрдП рд╣ैं। рдХुрдЫ рдЫाрдд्рд░ों рдиे рдкोрд░्рдЯрд▓ рдХी рдХрдордЬोрд░िрдпों рдХा рджाрд╡ा рдХिрдпा। рд╣ाрд▓ांрдХि, рд╕ीрдмीрдПрд╕рдИ рдмोрд░्рдб рдиे рдЗрд╕े рдЦाрд░िрдЬ рдХिрдпा рд╣ै।

рд╕ीрдмीрдПрд╕рдИ 12рд╡ीं рдХे рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдЕрдм рдХ्рдпा рдХрд░ें?

рдпрд╣ рддो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдХि рдпрд╣ рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдУрдПрд╕рдПрдо рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рдХे рдХाрд░рдг рд╣ुрдИ рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХा рд╕рдоेрдХिрдд рдкрд░िрдгाрдо рд╣ै। рдмोрд░्рдб рдиे рдХुрдЫ рдЧрд▓рддिрдпों рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХिрдпा рд╣ै рдФрд░ рд╕ुрдзाрд░ рдХी рдмाрдд рдХрд╣ी рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдЫाрдд्рд░ों рдоें рднाрд░ी рдЕрд╕ंрддोрд╖ рдФрд░ рд╡िрд╢्рд╡ाрд╕ рдХी рдХрдоी рд╣ै।

рдлिрд▓рд╣ाрд▓, рдмोрд░्рдб рдХी рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рддрдХрдиीрдХी рдЧрдб़рдмрдб़ी рдХे рдЪрд▓рддे рдЕрдм рднी рдХुрдЫ рдЖрд╡ेрджрди рдЕрдЯрдХे рд╣ुрдП рд╣ैं। рдмोрд░्рдб рдХा рдХрд╣рдиा рд╣ै рдХि рдЗрдирдоें рдЖंрд╕рд░ рд╢ीрдЯ рд╕े рдЬुрдб़ी рдЧрдб़рдмрдб़ 27 рддрдХ рдкूрд░ा рдХрд░ рд▓िрдП рдЬाрдПंрдЧे। 29 рдордИ рд╕े рдкुрдирд░्рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рднी рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЬाрдПрдЧी।

рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЬिрд╕ рд╕рдордп рдЕंрддिрдо рдЖंрд╕рд░рд╢ीрдЯ рдЬाрд░ी рд╣ोрдЧी, рдЙрд╕рдХे рджो рджिрди рдмाрдж рддрдХ рдкुрдирд░्рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХे рдЖрд╡ेрджрди рдХो рд╡िंрдбो рдЦुрд▓े рд░рд╣ेрдЧी। рдмोрд░्рдб рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЬिрди рдЫाрдд्рд░ों рдХो рдЕрдкрдиी рдЖंрд╕рд░рд╢ीрдЯ рдХे рд▓ेрдХрд░ рд╢िрдХाрдпрдд рд╣ै, рд╡े рдЕंрдХों рдХे рд╕рдд्рдпाрдкрди рдпा рдкुрдирд░्рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рд▓ाрдЦों рдЫाрдд्рд░ों рдХे рднрд╡िрд╖्рдп рд╕े рд╣ुрдЖ рдЦिрд▓рд╡ाрдб़’, CBSE result рд╡िрд╡ाрдж рдкрд░ рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдиे рдХेंрдж्рд░ рдкрд░ рд▓рдЧाрдП рдЧंрднीрд░ рдЖрд░ोрдк, рдкीрдПрдо рдоोрджी рд╕े рдкूрдЫे рд╕рд╡ाрд▓

рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдиे CBSE рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкрд░िрдгाрдоों рдоें рдХрдеिрдд рдЧрдб़рдмрдб़ी рдХो рд▓ेрдХрд░ рдкीрдПрдо рдоोрджी рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд░ рд╣рдорд▓ा рдмोрд▓ा рд╣ै। рдПрдХ्рд╕ рдкрд░ рдПрдХ рд╡ीрдбिрдпो рд╢ेрдпрд░ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЙрди्рд╣ोंрдиे COEMPT рдФрд░ OSM рд╕िрд╕्рдЯрдо рдкрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрдаाрддे рд╣ुрдП рд╕्рд╡рддंрдд्рд░ рдЬांрдЪ рдФрд░ SIT рдЧрдарди рдХी рдоांрдЧ рдХी рдФрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдкрд░ рдЧंрднीрд░ рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдП।

CBSE рдХे рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкрд░िрдгाрдоों рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЙрдаे рд╡िрд╡ाрдж рдиे рдЕрдм рд╕िрдпाрд╕ी рд░ंрдЧ рд▓े рд▓िрдпा рд╣ै। рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдХे рдиेрддा рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдиे рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдФрд░ рдкीрдПрдо рдоोрджी рдкрд░ рддीрдЦा рд╣рдорд▓ा рдмोрд▓рддे рд╣ुрдП рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдпा рд╣ै рдХि рд▓ाрдЦों рдЫाрдд्рд░ों рдХे рднрд╡िрд╖्рдп рдХे рд╕ाрде рдЦिрд▓рд╡ाрдб़ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдиे рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо X рдкрд░ рд▓िрдЦा рдХि “CBSE рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкрд░िрдгाрдо рдоें рднрдпंрдХрд░ рд╣ेрд░-рдлेрд░ рд╣ुрдИ рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рджेрд╢ рдХे рд▓ाрдЦों рдмрдЪ्рдЪे рдФрд░ рдЙрдирдХे рдоाрддा-рдкिрддा рд╕рджрдоे рдоें рд╣ैं।”

рд░ाрд╣ुрд▓ рдЧांрдзी рдиे рдПрдХ рд╡ीрдбिрдпो рднी рд╕ाрдЭा рдХिрдпा, рдЬिрд╕рдоें рд╡рд╣ CBSE рдЫाрдд्рд░ों рдФрд░ рдЕрднिрднाрд╡рдХों рдХो рд╕ंрдмोрдзिрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдХि рд╕ीрдмीрдПрд╕рд╕ी рдкेрдкрд░ рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЕрд╡िрд╢्рд╡рд╕рдиीрдп рдЬाрдирдХाрд░िрдпां рд╕ाрдордиे рдЖ рд░рд╣ी рд╣ैं। рд╡ीрдбिрдпो рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХुрдЫ рдРрд╕े рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдФрд░ рдЙрджाрд╣рд░рдг рджिрдЦाрдП, рдЬिрдирдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдФрд░ рдСрди-рд╕्рдХ्рд░ीрди рдоाрд░्рдХिंрдЧ (OSM) рд╕िрд╕्рдЯрдо рдкрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрдаाрдП। рдХांрдЧ्рд░ेрд╕ рдиेрддा рдиे рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдпा рдХि рдЗрд╕ рдкूрд░े рдоाрдорд▓े рдоें рдкाрд░рджрд░्рд╢िрддा рдХी рдХрдоी рд░рд╣ी рдФрд░ рдЫाрдд्рд░ों рдХी рдоेрд╣рдирдд рдХे рд╕ाрде рдЕрди्рдпाрдп рд╣ुрдЖ।

рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рд╕े рдмрдб़ी рдЦрдмрд░, рд░ाрдЬрдХीрдп рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╕ंрдШ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд░ाрдо рд╕िंрд╣ рдЪौрд╣ाрди рдиे рд▓िрдпा рд╡ीрдЖрд░рдПрд╕


рджेрд╣рд░ाрджूрди। рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рд╕े рдмрдб़ी рдЦрдмрд░, рд░ाрдЬрдХीрдп рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╕ंрдШ рдХे рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рд░ाрдо рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдЪौрд╣ाрди рдиे рд╡ीрдЖрд░рдПрд╕ рд▓े рд▓िрдпा рд╣ै। 29 рдЬुрд▓ाрдИ 2026 рдХो рд░ाрдо рд╕िंрд╣ рдЪौрд╣ाрди рдХो рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рд╕े рд╡िрджाрдИ рд╣ो рдЬाрдПрдЧी, рд╕ेрд╡ाрдиिрд╡ृрдд्рдд рд╕े рдкрд╣рд▓े рд░ाрдо рд╕िंрд╣ рдЪौрд╣ाрди рдХा рд╡ीрдЖрд░рдПрд╕ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдоें рдЪрд░्рдЪा рдХा рд╡िрд╖рдп рдмрдиा рд╣ुрдЖ рд╣ै। 

рдЕрдкрдиे рд╡ीрдЖрд░рдПрд╕ рдХो рд╣ाрд▓ांрдХि рд░ाрдо рд╕िंрд╣ рдЪौрд╣ाрди рдиे рдкाрд░िрд╡ाрд░िрдХ рдХाрд░рдг рдмрддाрдпा рд╣ै। рд▓ेрдХिрди рд╕ूрдд्рд░ рдмрддाрддे рд╣ै рдХि рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рдоांрдЧों рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рд░рд╡ैрдпे рд╕े рдиाрдЦрдлा рд╣ोрдХрд░ рд░ाрдо рд╕िंрд╣ рдЪौрд╣ाрди рдиे рд╡ीрдЖрд░рдПрд╕ рд▓े рд▓िрдпा рд╣ै। рдЬिрд╕рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдХाрд░рдг рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдоें рдк्рд░рдоोрд╢рди рди рд╣ोрдиा рд╣ै, рдФрд░ рдЗрд╕ी рдХो рд╡िрд░ोрдз рд╕्рд╡рд░ूрдк рдЙрдирдХे рд╡ीрдЖрд░рдПрд╕ рдХो рджेрдЦा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рд░ाрдо рд╕िंрд╣ рдЪौрд╣ाрди рдиे 35 рд╕ाрд▓ों рддрдХ рдк्рд░рд╡рдХ्рддा рдкрдж рдкрд░ рд╣ी рд╕ेрд╡ाрдПं рджी рд╣ै, рдЙрдирдХो рднी 35 рд╕ाрд▓ों рдоें рдк्рд░рдоोрд╢рди рдХा рд▓ाрдн рдирд╣ीं рдоिрд▓ा рд╣ै। рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдиेрддा рд╣ोрдиे рдХे рдиाрддे рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд╡ीрдЖрд░рдПрд╕ рд▓े рд▓िрдпा рд╣ै, рддाрдХि рд╕िрд╕्рдЯрдо рддрдХ рдпे рдЖрд╡ाрдЬ рднी рдкрд╣ुंрдЪे рдХी рдЬिрд╕рдХा рд▓ाрдн рд░ाрдо рд╕िंрд╣ рдЪौрд╣ाрди рдХो рдирд╣ीं рдоिрд▓ा рдЙрд╕рдХा рд▓ाрдн рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдоिрд▓ рд╕рдХे। рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдиेрддाрдУं рдХा рд╡ीрдЖрд░рдПрд╕ рд▓ेрдиा рдХोрдИ рд╕ाрдоाрди्рдп рдмाрдд рд╣ै рдпा рдлिрд░ рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рдоांрдЧ рдкूрд░ी рди рд╣ोрдиे рдкрд░ рд╡ीрдЖрд░рдПрд╕ рд▓िрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рдпे рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдоें рдПрдХ рдмрдб़ा рд╕рд╡ाрд▓ рд╣ै।

Tuesday, 26 May 2026

рдорд╣ाрд░ाрдгा рдк्рд░рддाрдк рд╕्рдкोрд░्рдЯ्рд╕ рдХॉрд▓ेрдЬ рд╕ोрд╕ाрдЗрдЯी рдоैं рдиिрдХрд▓ी рдЦेрд▓ों рд╕े рд╕ंрдмंрдзिрдд рдкрджों рдХी рд░िрдХ्рддिрдпां

 



рд╢िрдХ्рд╖ा рдЬрдЧрдд рд╕рдоाрдЪाрд░ 27 рдордИ 2026


 














рдЬрдирдЧрдгрдиा : рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдоें рдЖрдмाрджी 28 рд▓ाрдЦ, рдкрд░िрд╡ाрд░ рдЖрда рд▓ाрдЦ рдмрдв़рдиे рдХा рдЕрдиुрдоाрди, рдордХाрди рдЧрдгрдиा рдХे рдмाрдж рд╕ाрдордиे рдЖрдП рдЖंрдХрдб़े

 


рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдоें рдЬрдирдЧрдгрдиा рдХे рдкрд╣рд▓े рдЪрд░рдг рдоें рдЖрдмाрджी рдоें рдХрд░ीрдм 28 рд▓ाрдЦ рдХी рдмрдв़ोрддрд░ी рдХा рдЕрдиुрдоाрди рд╕ाрдордиे рдЖрдпा рд╣ै। рдордХाрди рд╕ूрдЪीрдХрд░рдг рд╡ рдордХाрди рдЧрдгрдиा рдХा рдХाрдо рдкूрд░ा рд╣ोрдиे рдХे рд╕ाрде рд╣ी рдЬो рдЖंрдХрдб़े рдЖрдП рд╣ैं, рдЙрдирд╕े 15 рд╕ाрд▓ рдоें рд╣ुрдИ рдЖрдмाрджी, рдкрд░िрд╡ाрд░, рдШрд░ों рдХी рдмрдв़ोрддрд░ी рдХा рд╕ंрдХेрдд рдоिрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै।

рд╡рд░्рд╖ 2011 рдХी рдЬрдирдЧрдгрдиा рдХे рдЖंрдХрдб़ों рдХी рдмाрдд рдХрд░ें рддो рдк्рд░рджेрд╢рднрд░ рдоें рдЖрдмाрджी рдПрдХ рдХрд░ोрдб़ 86 рд╣рдЬाрд░ рдЖрдИ рдеी। рдЗрд╕ рдмाрд░ рдкрд╣рд▓े рдЪрд░рдг рдоें рдЬрдирдЧрдгрдиा рдЯीрдоों рдиे рдПрдХ рдХрд░ोрдб़ 28 рд▓ाрдЦ рдХी рдЖрдмाрджी рддрдХ рдЕрдкрдиी рдкрд╣ुंрдЪ рдмрдиाрдИ рд╣ै। рдЗрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░, 2011 рдоें рдк्рд░рджेрд╢ рдоें 33 рд▓ाрдЦ 83 рд╣рдЬाрд░ 410 рднрд╡рди рд╕ूрдЪीрдХрд░рдг рд╣ुрдП рдеे, рдЬिрдирдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдмрдв़рдХрд░ 45 рд▓ाрдЦ рдкрд░ рдкрд╣ुंрдЪ рдЧрдИ рд╣ै। рдпाрдиी рднрд╡рдиों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рдХрд░ीрдм 12 рд▓ाрдЦ рдХी рдмрдв़ोрддрд░ी рджрд░्рдЬ рдХी рдЧрдИ рд╣ै।

рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХी рдмाрдд рдХрд░ें рддो рднी рдпрд╣ рдмрдв़ोрддрд░ी рд╕ाрдл рд╣ोрддी рджिрдЦ рд░рд╣ी рд╣ै। 2011 рдХी рдордХाрди рдЧрдгрдиा рдоें рдк्рд░рджेрд╢рднрд░ рдоें 19 рд▓ाрдЦ 97 рд╣рдЬाрд░ 68 рдкрд░िрд╡ाрд░ рд╕ाрдордиे рдЖрдП рдеे। рдЗрдирдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдЗрд╕ рдмाрд░ рдмрдв़рдХрд░ 28 рд▓ाрдЦ 30 рд╣рдЬाрд░ рдкрд░ рдкрд╣ुंрдЪ рдЧрдИ рд╣ै। рдпाрдиी рдк्рд░рджेрд╢ рдоें рдкрд░िрд╡ाрд░ों рдХी рд╕ंрдЦ्рдпा рдоें рднी рдХрд░ीрдм рдЖрда рд▓ाрдЦ рдХी рдмрдв़ोрддрд░ी рд╣ुрдИ рд╣ै। рдЕрднी рдкрд╣рд▓ा рдЪрд░рдг рдкूрд░ा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХे рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдЖंрдХрдб़े рдмाрдж рдоें рдЬाрд░ी рд╣ोंрдЧे।

рд╕िрддंрдмрд░ рдоें рд╣िрдоाрдЪ्рдЫाрджिрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдЧрдгрдиा
рдк्рд░рджेрд╢ рдоें рд╕िрддंрдмрд░ рдоाрд╣ рдоें рдЬрдирдЧрдгрдиा рд╡िрднाрдЧ рдХी рдУрд░ рд╕े рдХрд░ीрдм 120 рд╣िрдоाрдЪ्рдЫाрджिрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рдЬрдирдЧрдгрдиा рдХрд░ाрдИ рдЬाрдПрдЧी। рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдРрд╕ा рдЗрд╕рд▓िрдП рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдлрд░рд╡рд░ी рдоें рдЬрдм рдЬрдирдЧрдгрдиा рд╣ोрдЧी, рдЙрд╕ рдоें рд╣िрдоाрдЪ्рдЫाрджिрдд рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдХे рд▓ोрдЧ рдЕрди्рдпрдд्рд░ рдкрд▓ाрдпрди рдХрд░ рдЬाрддे рд╣ैं। рдмाрдХी рдкूрд░े рдк्рд░рджेрд╢ рдоें 10 рдлрд░рд╡рд░ी рд╕े 28 рдлрд░рд╡рд░ी рдХे рдмीрдЪ рд╣ी рдЬрдирдЧрдгрдиा рдПрдХ рд╕ाрде рд╣ोрдЧी। рдЬрдирдЧрдгрдиा рдХा рдпрд╣ рдЪрд░рдг рднी рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै।

рднाрд╖ा рд╕рдорд░ рдХैрдо्рдк рдоे MDM рдХे рд╕ंрдЪाрд▓рди рдХे рд╕рдо्рдмрди्рдз рдоें



 

рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб:рдкूрд░्рд╡ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рднрдЧрдд рдХोрд╢्рдпाрд░ी рдХो рдкрдж्рдорднूрд╖рдг рд╕े рдХिрдпा рдЧрдпा рд╕рдо्рдоाрдиिрдд


рдирдИ рджिрд▓्рд▓ी । рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рд╢्рд░ीрдорддी рдж्рд░ौрдкрджी рдоुрд░्рдоु рдж्рд╡ाрд░ा рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдХे рдкूрд░्рд╡ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдФрд░ рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХे рдкूрд░्рд╡ рд░ाрдЬ्рдпрдкाрд▓ рднрдЧрдд рд╕िंрд╣ рдХोрд╢्рдпाрд░ी рдХो рд▓ोрдХ рдХाрд░्рдп рдХे рд▓िрдП рдкрдж्рдорднूрд╖рдг рд╕े рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा।

рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рд╢्рд░ीрдорддी рдж्рд░ौрдкрджी рдоुрд░्рдоू рдиे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рднрд╡рди рдХे рдЧрдгрддंрдд्рд░ рдоंрдбрдк рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рд╣ुрдП рдиाрдЧрд░िрдХ рдЕрд▓ंрдХрд░рдг рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдоें рд╡рд░्рд╖ 2026 рдХे рд▓िрдП рдкрдж्рдо рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдк्рд░рджाрди рдХिрдП।

рдЗрд╕ рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдоें рднाрд░рдд рдХे рдЙрдкрд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि  рд╕ी. рдкी. рд░ाрдзाрдХृрд╖्рдгрди, рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी  рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी, рдХेंрдж्рд░ीрдп рдЧृрд╣ рдоंрдд्рд░ी рдФрд░ рд╕рд╣рдХाрд░िрддा рдоंрдд्рд░ी рдЕрдоिрдд рд╢ाрд╣, рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдХрдИ рдЕрди्рдп рдоंрдд्рд░ी рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЧрдгрдоाрди्рдп рд╡्рдпрдХ्рддि рднी рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд░рд╣े।

рдкрд╣рд▓े рдиाрдЧрд░िрдХ рдЕрд▓ंрдХрд░рдг рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдоें рднाрд░рдд рдХी рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдиे 66 рдкрдж्рдо рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдк्рд░рджाрди рдХिрдП। рдЬिрдирдоें 02 рдкрдж्рдо рд╡िрднूрд╖рдг, 06 рдкрдж्рдо рднूрд╖рдг рдФрд░ 58 рдкрдж्рдо рд╢्рд░ी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं।

рдкрдж्рдо рдкुрд░рд╕्рдХाрд░—рдЬो рджेрд╢ рдХे рд╕рд░्рд╡ोрдЪ्рдЪ рдиाрдЧрд░िрдХ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ों рдоें рд╕े рдПрдХ рд╣ैं—рддीрди рд╢्рд░ेрдгिрдпों рдоें рдк्рд░рджाрди рдХिрдП рдЬाрддे рд╣ैं: рдкрдж्рдо рд╡िрднूрд╖рдг, рдкрдж्рдо рднूрд╖рдг рдФрд░ рдкрдж्рдо рд╢्рд░ी। рдпे рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рд╡िрднिрди्рди рд╡िрд╖рдпों/рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХे рдХ्рд╖ेрдд्рд░ों рдоें рджिрдП рдЬाрддे рд╣ैं, рдЬैрд╕े—рдХрд▓ा, рд╕рдоाрдЬ рд╕ेрд╡ा, рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдоाрдорд▓े, рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдФрд░ рдЗंрдЬीрдиिрдпрд░िंрдЧ, рд╡्рдпाрдкाрд░ рдФрд░ рдЙрдж्рдпोрдЧ, рдЪिрдХिрдд्рд╕ा, рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖ा, рдЦेрд▓, рд╕िрд╡िрд▓ рд╕ेрд╡ा, рдЖрджि।
‘рдкрдж्рдо рд╡िрднूрд╖рдг’ рдЕрд╕ाрдзाрд░рдг рдФрд░ рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╕ेрд╡ा рдХे рд▓िрдП ‘рдкрдж्рдо рднूрд╖рдг’ рдЙрдЪ्рдЪ рдХ्рд░рдо рдХी рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╕ेрд╡ा рдХे рд▓िрдП рдФрд░ ‘рдкрдж्рдо рд╢्рд░ी’ рдХिрд╕ी рднी рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдоें рд╡िрд╢िрд╖्рдЯ рд╕ेрд╡ा рдХे рд▓िрдП рдк्рд░рджाрди рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।

рдЗрди рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ों рдХी рдШोрд╖рдгा рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдЧрдгрддंрдд्рд░ рджिрд╡рд╕ рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдХी рдЬाрддी рд╣ै। рд╡рд░्рд╖ 2026 рдХे рд▓िрдП, рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рдкрддि рдиे 131 рдкрдж्рдо рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рдХी рдоंрдЬूрд░ी рджी рд╣ै। рдЬिрдирдоें 5 рдкрдж्рдо рд╡िрднूрд╖рдг, 13 рдкрдж्рдо рднूрд╖рдг рдФрд░ 113 рдкрдж्рдо рд╢्рд░ी рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं। рд╢ेрд╖ рдкुрд░рд╕्рдХाрд░ рд╡िрдЬेрддाрдУं рдХो рдмाрдж рдоें рдЖрдпोрдЬिрдд рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдоाрд░ोрд╣ рдХे рджूрд╕рд░े рджौрд░ рдоें рд╕рдо्рдоाрдиिрдд рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।

рднрдЧрдд рд╕िंрд╣ рдХोрд╢्рдпाрд░ी рдЬिрди्рд╣ें рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдоें ‘рднрдЧрдд рджा’ рдХे рдиाрдо рд╕े рдЬाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।  рдХोрд╢्рдпाрд░ी рдПрдХ рдк्рд░рддिрд╖्рдаिрдд рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा, рд╢िрдХ्рд╖ाрд╡िрдж्, рдкрдд्рд░рдХाрд░ рдФрд░ рд╕рдорд░्рдкिрдд рд░ाрд╖्рдЯ्рд░рд╡ाрджी рдиेрддा рд╣ैं। рдЬिрди्рд╣ोंрдиे рдЕрдкрдиा рдЬीрд╡рди рдЬрди рд╕ेрд╡ा рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХे рдЧрд░ीрдм рдФрд░ рдкिрдЫрдбे рд╡рд░्рдЧों рдХे рдЙрдд्рдеाрди рдХे рд▓िрдП рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░ рджिрдпा рд╣ै।
рд╡рд╣ рдЖрд░рдПрд╕рдПрд╕ рдХे рдПрдХ рдиिрд╖्‍рдаाрд╡ाрди рд╕्рд╡рдпंрд╕ेрд╡рдХ рд╣ैं рдФрд░ рдЕрдкрдиी рд╕ाрджрдЧी, рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдФрд░ рд╕ीрдЦрдиे рдХे рдк्рд░рддि рдЧрд╣рд░े рдк्рд░ेрдо рдХे рд▓िрдП рдЬाрдиे рдЬाрддे рд╣ैं।

17 рдЬूрди, 1942  рдХो рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдХे рдмाрдЧेрд╢्рд╡рд░ рдЬिрд▓े рдХे рдкрд╣ाрдб़ी рдЗрд▓ाрдХे рдХे рд╕ुрджूрд░ рдЧांрд╡ рдкрд▓ाрдирдзुрд░ा рдоें рдЬрди्рдоे рд╢्рд░ी рдХोрд╢्рдпाрд░ी рдиे рдЕрдкрдиी рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдкृрд╖्рдарднूрдоि рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рджृрдв़ рд╕ंрдХрд▓्рдк рдХे рд╕ाрде рдЙрдЪ्рдЪ рд╢िрдХ्рд╖ा рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी рдФрд░ 1964 рдоें рдЖрдЧрд░ा рд╡िрд╢्рд╡рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рд╕े рд╕ंрдмрдж्рдз рдЕрд▓्рдоोрдб़ा рдХॉрд▓ेрдЬ рд╕े рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╕ाрд╣िрдд्рдп рдоें рд╕्рдиाрддрдХोрдд्рддрд░ рдХी рдбिрдЧ्рд░ी рдкूрд░ी рдХी।
рдЙрди्рд╣ोंрдиे 1964-1965 рдХे рджौрд░ाрди рд░ाрдЬा рдХा рд░ाрдордкुрд░ (рдПрдЯा, рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢) рдоें рд╡्рдпाрдЦ्рдпाрддा рдХे рд░ूрдк рдоें рдЕрдкрдиे рдкेрд╢ेрд╡рд░ рдХрд░िрдпрд░ рдХी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХी। рд╣ाрд▓ांрдХि рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдиिрд░्рдоाрдг рдХी рджृрд╖्рдЯि рд╕े рдк्рд░ेрд░िрдд рд╣ोрдХрд░, рдЙрди्рд╣ोंрдиे 1965 рдХे рдмाрдж рд╕े рд╕्‍рд╡рдпं рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рд╕ेрд╡ा рдХे рд▓िрдП рд╕рдорд░्рдкिрдд рдХрд░ рджिрдпा।

рд╡рд░्рд╖ 1997 рдоें  рдХोрд╢्рдпाрд░ी рдХो рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рд╡िрдзाрди рдкрд░िрд╖рдж рдХे рд▓िрдП рдиाрдоिрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा। рдирд╡ंрдмрд░ 2000 рдоें рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдХे рдЧрдарди рдХे рдмाрдж, рд╡рд╣ рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдкрд╣рд▓े рдоंрдд्рд░िрдоंрдбрд▓ рдоें рдХैрдмिрдиेрдЯ рдоंрдд्рд░ी рдмрдиे рдФрд░ рдмाрдж рдоें рдеोрдб़े рд╕рдордп рдХे рд▓िрдП рдЙрдд्рддрд░ांрдЪрд▓ (рдЕрдм рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб) рдХे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рдп рдХिрдпा। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рд╡िрдзाрдирд╕рднा рдоें рд╡िрдкрдХ्рд╖ рдХे рдиेрддा рдХे рд░ूрдк рдоें рднी рдХाрдо рдХिрдпा। рд╡рд░्рд╖ 2008 рдоें рд╡рд╣ рд░ाрдЬ्рдп рд╕рднा рдХे рд▓िрдП рдЪुрдиे рдЧрдП рдФрд░ 2014 рдоें рд╡рд╣ рдиैрдиीрддाрд▓-рдКрдзрдо рд╕िंрд╣ рдирдЧрд░ рдиिрд░्рд╡ाрдЪрди рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рд╕े рд▓ोрдХ рд╕рднा рдХे рд▓िрдП рдЪुрдиे рдЧрдП।

рдХोрд╢्рдпाрд░ी рдХो 5 рд╕िрддंрдмрд░, 2019 рдХो рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХे рд░ाрдЬ्рдпрдкाрд▓ рдХे рд░ूрдк рдоें рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдЬрд╣ां рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдк्рд░рднाрд╡ी рд░ूрдк рд╕े рд╕ेрд╡ा рдХी। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЕрдЧрд╕्рдд 2020 рдоें рдЙрди्рд╣ें рдЧोрд╡ा рдХे рд░ाрдЬ्рдпрдкाрд▓ (рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдк्рд░рднाрд░) рдХे рд░ूрдк рдоें рднी рдиिрдпुрдХ्рдд рдХिрдпा рдЧрдпा рдеा।

рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд░ाрдЬрдиीрддि рдоें рдЙрдирдХे рдпोрдЧрджाрди рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдХोрд╢्рдпाрд░ी рдПрдХ рд▓ेрдЦрдХ рднी рд╣ैं। рдЙрди्рд╣ोंрдиे “рдЙрдд्рддрд░ांрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ рдХ्рдпों” рдФрд░ “рдЙрдд्рддрд░ांрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢: рд╕ंрдШрд░्рд╖ рдПрд╡ं рд╕рдоाрдзाрди” рдиाрдордХ рджो рдкुрд╕्рддрдХें рд▓िрдЦी рдФрд░ рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдХी, рдЬो рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдк्рд░рддि рдЙрдирдХी рд╕ंрдХрд▓्‍рдкрдиा рдФрд░ рдк्рд░рддिрдмрдж्рдзрддा рдХो рджрд░्рд╢ाрддी рд╣ैं। рдЙрдирдХा рдЬीрд╡рди рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдХे рдк्рд░рддि рд╕рдорд░्рдкрдг, рдиेрддृрдд्рд╡ рдФрд░ рдЕрдЯूрдЯ рд╕ेрд╡ा рдХा рдПрдХ рдк्рд░ेрд░рдХ рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै।