Digital Shiksha, E-Learning & Education News
ЁЯМ╝рд╢िрдХ्рд╖ाрд╡िрдж, рд╢िрдХ्рд╖рдХों рддрдеा рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рд╕рдорд░्рдкिрдд рдмेрдмрд╕ाрдИрдЯ
menu
- MENUЁЯФ╗
- NCERT NEW E-BOOKS
- NCERT SOLUTION FOR ECONOMICS XI & XII
- OLD BOARD PAPERS OF ECO XII
- рдЕрд░्рдерд╢ाрд╕्рдд्рд░ рд╡ेрдмрд╕ाрдИрдЯ
- YouTube Channel
- MOCK TEST/QUESTION BANK
- рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рдХैрд╕े рдмрдиाрдпा рдЬाрдР
- рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд▓ेрдЦ
- Notes XII Economics
- ECO XII VIDEO
- E-Content Video
- Eco XI Video
- ICT
- MCQ Economics XII
- Our School
- BOARD EXM 2024: Sample Question
- рдЕрдз्рдпрдпрди рд╕ाрдордЧ्рд░ी (рдЖрдЧाрдоी рдмोрд░्рдб рдкрд░ीрдХ्рд╖ा 2025 рддैрдпाрд░ी рд╣ेрддु, рдХрдХ्рд╖ा 12, рдХрд▓ा рд╡рд░्рдЧ)
- рдЕрдз्рдпрдпрди рд╕ाрдордЧ्рд░ी MCQ (рдЖрдЧाрдоी рдЧृрд╣ рдкрд░ीрдХ्рд╖ा 2024 рддैрдпाрд░ी рд╣ेрддु, рдХрдХ्рд╖ा 11, рдХрд▓ा рд╡рд░्рдЧ)
- MOOCs.2.0 "Fundamentals of ICT Tools for School Teachers Training"
- digitalshikshahub
- рд╣िंрджी рджिрд╡рд╕ рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬ्рдЮाрди рдк्рд░рд╢्рдиोрдд्рддрд░ी QUIZ 2025
- MISSION BOARD EXM 2026 - HIGH SCHOOL & INTER ANSWER SHEET YEAR 2025
- рдЧрдгрддंрдд्рд░ рджिрд╡рд╕ 2026 рдХे рдЕрд╡рд╕рд░ рдкрд░ рдЖрдпोрдЬिрдд рд╕ाрдоाрди्рдп рдЬ्рдЮाрди рдк्рд░рд╢्рдиोрдд्рддрд░ी
Tuesday, 16 June 2026
DSSSB Recruitment 2026: рдЯीрдЬीрдЯी-рд╕्рдкेрд╢рд▓ рдПрдЬुрдХेрдЯрд░ рд╕рдоेрдд 1979 рдкрджों рдкрд░ рдЖрд╡ेрджрди рд╢ुрд░ू, рдЬाрдиें рдХрдм рддрдХ рднрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдлॉрд░्рдо
ЁЯСЙDSSSB 03/2026 Recruitment 2026 Notification PDF
DSSSB Recruitment 2026: рджिрд▓्рд▓ी рдЕрдзीрдирд╕्рде рд╕ेрд╡ा рдЪрдпрди рдмोрд░्рдб (DSSSB) рдиे 1,979 рдкрджों рдкрд░ рднрд░्рддी рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡ेрджрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╢ुрд░ू рдХрд░ рджी рд╣ै। рднрд░्рддी рдЕрднिрдпाрди рдХे рддрд╣рдд рдЯीрдЬीрдЯी, рд╕्рдкेрд╢рд▓ рдПрдЬुрдХेрдЯрд░, рдЬूрдиिрдпрд░ рд╕ाрдЗंрдЯिрдлिрдХ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ, рдЖрдИрдЯी рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ, рдлिрдЯрд░ рдФрд░ рд▓िрдл्рдЯ рдСрдкрд░ेрдЯрд░ рд╕рдоेрдд рдХрдИ рдкрджों рдкрд░ рдиिрдпुрдХ्рддिрдпां рдХी рдЬाрдиी рд╣ैं। рдСрдирд▓ाрдЗрди рдЖрд╡ेрджрди 15 рдЬुрд▓ाрдИ 2026 рддрдХ рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рднрд░्рддी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдСрдирд▓ाрдЗрди рд╣ै। рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдиोрдЯिрд╕ рдиीрдЪे рдЙрдкрд▓рдм्рдз рд╣ै।
рдХिрди рдкрджों рдкрд░ рд╣ोрдЧी рднрд░्рддी?
рднрд░्рддी рдЕрднिрдпाрди рдоें рд╕рдмрд╕े рдЕрдзिрдХ рдкрдж рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдХे рд▓िрдП рдиिрдХाрд▓े рдЧрдП рд╣ैं। рдЯीрдЬीрдЯी (рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕ाрдЗंрд╕) рдХे 675 рдкрдж рдФрд░ рд╕्рдкेрд╢рд▓ рдПрдЬुрдХेрдЯрд░ (рдк्рд░ाрдЗрдорд░ी) рдХे 450 рдкрдж рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं। рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдЬूрдиिрдпрд░ рд╕ाрдЗंрдЯिрдлिрдХ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ, рдЖрдИрдЯी рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ, рддрдХрдиीрдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ, рдлिрдЯрд░ рдЧ्рд░ेрдб-II, рд▓िрдл्рдЯ рдСрдкрд░ेрдЯрд░ рдФрд░ рд╡िрдж्рдпुрдд рдкрд░्рдпрд╡ेрдХ्рд╖рдХ/рд╕рдм-рдЗंрд╕्рдкेрдХ्рдЯрд░ рдЬैрд╕े рдкрдж рднी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं।
рднрд░्рддी рд╕े рдЬुрдб़ी рдЬрд░ूрд░ी рдмाрддें
| рд╡िрд╡рд░рдг | рдЬाрдирдХाрд░ी |
|---|---|
| рднрд░्рддी рдмोрд░्рдб | рджिрд▓्рд▓ी рдЕрдзीрдирд╕्рде рд╕ेрд╡ा рдЪрдпрди рдмोрд░्рдб (DSSSB) |
| рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди рд╕ंрдЦ्рдпा | 03/2026 |
| рдХुрд▓ рд░िрдХ्рддिрдпां | 1,979 |
| рдЖрд╡ेрджрди рдХा рдоाрдз्рдпрдо | рдСрдирд▓ाрдЗрди |
| рдЖрд╡ेрджрди рд╢ुрд░ू | 16 рдЬूрди 2026 |
| рдЖрд╡ेрджрди рдХी рдЕंрддिрдо рддिрдеि | 15 рдЬुрд▓ाрдИ 2026 |
| рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рддिрдеि | рдмाрдж рдоें рдШोрд╖िрдд рд╣ोрдЧी |
рдХौрди рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै рдЖрд╡ेрджрди?
рд╡िрднिрди्рди рдкрджों рдХे рд▓िрдП рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдпोрдЧ्рдпрддा рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХी рдЧрдИ рд╣ै।
- рдЬूрдиिрдпрд░ рд╕ाрдЗंрдЯिрдлिрдХ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ: рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╡िрд╖рдп рдоें рдПрдордПрд╕рд╕ी
- рдЯीрдЬीрдЯी (рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕ाрдЗंрд╕): рдмीрд╕ीрдП, рдмीрдЯेрдХ (CS/IT), рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕ाрдЗंрд╕ рдоें рдЧ्рд░ेрдЬुрдПрд╢рди рдпा DOEACC 'A' рд▓ेрд╡рд▓।
- рд╕्рдкेрд╢рд▓ рдПрдЬुрдХेрдЯрд░ (рдк्рд░ाрдЗрдорд░ी): 12рд╡ीं рдкाрд╕, рд╕्рдкेрд╢рд▓ рдПрдЬुрдХेрд╢рди рдоें рдбिрдк्рд▓ोрдоा рдФрд░ рд╕ीрдЯेрдЯ।
- рдЖрдИрдЯी рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ: 12рд╡ीं рдкाрд╕ рддрдеा рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдЯाрдЗрдкिंрдЧ рджрдХ्рд╖рддा।
- рдлिрдЯрд░ рдЧ्рд░ेрдб-II: рд╕ंрдмंрдзिрдд рдЯ्рд░ेрдб рдоें рдЖрдИрдЯीрдЖрдИ рдк्рд░рдоाрдгрдкрдд्рд░।
- рд▓िрдл्рдЯ рдСрдкрд░ेрдЯрд░: рдЖрдИрдЯीрдЖрдИ рдпा рд╕ंрдмंрдзिрдд рддрдХрдиीрдХी рдпोрдЧ्рдпрддा।
- рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░िрдХрд▓ рдУрд╡рд░рд╕ीрдпрд░/рд╕рдм рдЗंрд╕्рдкेрдХ्рдЯрд░: рдЗрд▓ेрдХ्рдЯ्рд░िрдХрд▓ рдЗंрдЬीрдиिрдпрд░िंрдЧ рдоें рдбिрдк्рд▓ोрдоा рдпा рдбिрдЧ्рд░ी рддрдеा рдЕрдиुрднрд╡।
рдХ्рдпा рд╣ै рдЖрдпु рд╕ीрдоा?
рдЕрдзिрдХांрд╢ рдЧ्рд░ुрдк ‘рд╕ी’ рдкрджों рдХे рд▓िрдП рдЖрдпु рд╕ीрдоा 18 рд╕े 27 рд╡рд░्рд╖ рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХी рдЧрдИ рд╣ै। рд╡рд╣ीं рдЧ्рд░ुрдк ‘рдмी’ рдкрджों рдЬैрд╕े рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ рдХे рд▓िрдП рдЕрдзिрдХрддрдо рдЖрдпु 30 рд╡рд░्рд╖ рд░рдЦी рдЧрдИ рд╣ै।
рдХुрдЫ рдкрджों рдХे рд▓िрдП рдЕрд▓рдЧ рдЖрдпु рд╕ीрдоा рднी рддрдп рдХी рдЧрдИ рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП рдлिрдЯрд░ рдЧ्рд░ेрдб-II рдХे рд▓िрдП 20 рд╕े 32 рд╡рд░्рд╖ рдФрд░ рд▓िрдл्рдЯ рдСрдкрд░ेрдЯрд░ рдХे рд▓िрдП 18 рд╕े 37 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЖрдпु рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХी рдЧрдИ рд╣ै।
рдХैрд╕े рд╣ोрдЧा рдЪрдпрди?
рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдХा рдЪрдпрди рд╡िрднिрди्рди рдЪрд░рдгों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा। рдЗрд╕рдоें рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं:
- рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рдкрд░ीрдХ्рд╖ा (CBT)
- рд╕्рдХिрд▓ рдЯेрд╕्рдЯ/рдЯ्рд░ेрдб рдЯेрд╕्рдЯ/рдб्рд░ाрдЗрд╡िंрдЧ рдЯेрд╕्рдЯ/рдлिрдЬिрдХрд▓ рдПंрдб्рдпोрд░ेंрд╕ рдЯेрд╕्рдЯ (рдкрдж рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░)
- рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рд╕рдд्рдпाрдкрди
рдЖрд╡ेрджрди рд╢ुрд▓्рдХ рдХिрддрдиा рд╣ै?
рд╕ाрдоाрди्рдп рд╡рд░्рдЧ рдФрд░ рдУрдмीрд╕ी (рджिрд▓्рд▓ी рдХे рдмाрд╣рд░ рдХे рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों) рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡ेрджрди рд╢ुрд▓्рдХ 100 рд░ुрдкрдпे рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╡рд╣ीं рдорд╣िрд▓ा рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों, рдПрд╕рд╕ी, рдПрд╕рдЯी, рджिрд╡्рдпांрдЧ рдФрд░ рдкूрд░्рд╡ рд╕ैрдиिрдХ рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдХो рдЖрд╡ेрджрди рд╢ुрд▓्рдХ рдоें рдкूрд░ी рдЫूрдЯ рджी рдЧрдИ рд╣ै।
рдбीрдПрд╕рдПрд╕рдПрд╕рдмी рднрд░्рддी рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡ेрджрди рдХैрд╕े рдХрд░ें?
- рд╕рдмрд╕े рдкрд╣рд▓े рдбीрдПрд╕рдПрд╕рдПрд╕рдмी рдХी рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ рдкрд░ рдЬाрдПं।
- рд╣ोрдордкेрдЬ рдкрд░ “New Registration/Apply Online” рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें।
- рдЕрдкрдиा рдиाрдо, рдоोрдмाрдЗрд▓ рдиंрдмрд░, рдИрдоेрд▓ рдЖрдИрдбी рдФрд░ рдЕрди्рдп рдмेрд╕िрдХ рдЬाрдирдХाрд░ी рднрд░рдХрд░ рд░рдЬिрд╕्рдЯ्рд░ेрд╢рди рдХрд░ें।
- рд░рдЬिрд╕्рдЯ्рд░ेрд╢рди рдХे рдмाрдж рдоिрд▓े рдпूрдЬрд░ рдЖрдИрдбी рдФрд░ рдкाрд╕рд╡рд░्рдб рд╕े рд▓ॉрдЧिрди рдХрд░ें।
- рдЖрд╡ेрджрди рдлॉрд░्рдо рдоें рдЕрдкрдиी рдкрд░्рд╕рдирд▓ рдбिрдЯेрд▓्рд╕, рдПрдЬुрдХेрд╢рди рдХ्рд╡ाрд▓िрдлिрдХेрд╢рди рдФрд░ рдкोрд╕्рдЯ рдХी рдкрд╕ंрдж рднрд░ें।
- рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬ рдЬैрд╕े рдлोрдЯो, рд╕िрдЧ्рдиेрдЪрд░ рдФрд░ рд╕рд░्рдЯिрдлिрдХेрдЯ рдЕрдкрд▓ोрдб рдХрд░ें।
- рдЕрдм рдЖрд╡ेрджрди рд╢ुрд▓्рдХ (рдпрджि рд▓ाрдЧू рд╣ो) рдСрдирд▓ाрдЗрди (SBI e-Pay) рдХे рдЬрд░िрдП рдЬрдоा рдХрд░ें।
- рд╕рднी рдЬाрдирдХाрд░ी рдЪेрдХ рдХрд░рдХे рдлाрдЗрдирд▓ рд╕рдмрдоिрдЯ рдкрд░ рдХ्рд▓िрдХ рдХрд░ें।
| рдкोрд╕्рдЯ рдХोрдб | рдкрдж рдХा рдиाрдо | рдХुрд▓ рд░िрдХ्рддिрдпां |
|---|---|---|
| 21/26 | рдЬूрдиिрдпрд░ рд╕ाрдЗंрдЯिрдлिрдХ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ (рдмाрдпोрд▓ॉрдЬी) | 44 |
| 22/26 | рдЬूрдиिрдпрд░ рд╕ाрдЗंрдЯिрдлिрдХ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ (рдмैрд▓िрд╕्рдЯिрдХ्рд╕) | 18 |
| 23/26 | рдЬूрдиिрдпрд░ рд╕ाрдЗंрдЯिрдлिрдХ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ (рдХेрдоिрд╕्рдЯ्рд░ी) | 37 |
| 24/26 | рдЬूрдиिрдпрд░ рд╕ाрдЗंрдЯिрдлिрдХ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ (рд▓ाрдИ рдбिрдЯेрдХ्рд╢рди) | 12 |
| 25/26 | рдЬूрдиिрдпрд░ рд╕ाрдЗंрдЯिрдлिрдХ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ (рдбॉрдХ्рдпूрдоेंрдЯ्рд╕) | 15 |
| 26/26 | рдЬूрдиिрдпрд░ рд╕ाрдЗंрдЯिрдлिрдХ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ (рдПрдЪрдЖрд░рдбी/рдХ्рд╡ाрд▓िрдЯी рдХंрдЯ्рд░ोрд▓) | 5 |
| 27/26 | рдЬूрдиिрдпрд░ рд╕ाрдЗंрдЯिрдлिрдХ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ (рдлोрдЯो) | 14 |
| 28/26 | рдЬूрдиिрдпрд░ рд╕ाрдЗंрдЯिрдлिрдХ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ (рд╕ाрдЗрдмрд░ рдлॉрд░ेंрд╕िрдХ्рд╕) | 81 |
| 29/26 | рдЬूрдиिрдпрд░ рд╕ाрдЗंрдЯिрдлिрдХ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ (рд╕ीрди рдСрдл рдХ्рд░ाрдЗрдо/рд╕ेрдХ्рд╕ुрдЕрд▓ рдоोрдмाрдЗрд▓ рдлॉрд░ेंрд╕िрдХ рдпूрдиिрдЯ) | 46 |
| 30/26 | рдЬूрдиिрдпрд░ рд╕ाрдЗंрдЯिрдлिрдХ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ (рдлिंрдЧрд░ рдк्рд░िंрдЯ) | 1 |
| 32/26 | рддрдХрдиीрдХी рд╕рд╣ाрдпрдХ (рд╣िंрджी) | 1 |
| 33/26 | рд╕рд╣ाрдпрдХ рдЕрднिрд▓ेрдЦрдкाрд▓ рдЧ्рд░ेрдб-I | 4 |
| 34/26 | рдЖрдИрдЯी рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ рдЧ्рд░ेрдб-A | 125 |
| 35/26 | рдлिрдЯрд░ рдЧ्рд░ेрдб-II | 36 |
| 36/26 | рд▓िрдл्рдЯ рдСрдкрд░ेрдЯрд░ | 13 |
| 37/26 | рд╕рд╣ाрдпрдХ рдСрдкрд░ेрдЯрд░ рдХрдо рдоैрдХेрдиिрдХ (рдПрд╕ी) | 15 |
| 38/26 | рд╕рдм-рд╕्рдЯेрд╢рди рдЕрдк्рд░ेंрдЯिрд╕ | 37 |
| 39/26 | рдбाрдЯा рдк्рд░ोрд╕ेрд╕िंрдЧ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ рдЧ्рд░ेрдб-A | 21 |
| 40/26 | рдбाрдЯा рдПंрдЯ्рд░ी рдСрдкрд░ेрдЯрд░ рдЧ्рд░ेрдб-B | 2 |
| 41/26 | рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖िрдд рд╕्рдиाрддрдХ рд╢िрдХ्рд╖рдХ (рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╕ाрдЗंрд╕) | 675 |
| 42/26 | рдбोрдоेрд╕्рдЯिрдХ рд╕ाрдЗंрд╕ рдЯीрдЪрд░ | 129 |
| 43/26 | рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖िрдд рд╕्рдиाрддрдХ рд╢िрдХ्рд╖рдХ (рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢िрдХ्рд╖ा) | 163 |
| 44/26 | рд╡िрд╢ेрд╖ рд╢िрдХ्рд╖рдХ (рдк्рд░ाрдердоिрдХ) | 450 |
| 45/26 | рд╡िрдж्рдпुрдд рдкрд░्рдпрд╡ेрдХ्рд╖рдХ/рд╕рдм-рдЗंрд╕्рдкेрдХ्рдЯрд░ | 19 |
| рдХुрд▓ | 1,979 |
рдкूрд░्рд╡ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рдорд╣ाрдоंрдд्рд░ी рд╕ोрд╣рди рд╕िंрд╣ рдоाрдЬिрд▓ा рдиे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдзाрдоी рд╕े рдХी рдоुрд▓ाрдХाрдд, рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рдХрдИ рдоांрдЧों рдкрд░ рд╣ुрдИ рдмाрддрдЪीрдд
рджेрд╣рд░ाрджूрди। рд░ाрдЬрдХीрдп рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╕ंрдШ рдХे рдкूрд░्рд╡ рдорд╣ाрдоंрдд्рд░ी рд╕ोрд╣рди рд╕िंрд╣ рдоाрдЬिрд▓ा рдиे рдЖрдЬ рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкुрд╖्рдХрд░ рд╕िंрд╣ рдзाрдоी рд╕े рдоुрд▓ाрдХाрдд рдХी, рдЗрд╕ рджौрд░ाрди рд╕ोрд╣рди рд╕िंрд╣ рдоाрдЬिрд▓ा рдиे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкुрд╖्рдХрд░ рд╕िंрд╣ рдзाрдоी рдХो рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рд╕े рдЕрд╡рдЧрдд рдХрд░ाрдпा рд╣ै, рд╕ोрд╣рди рд╕िंрд╣ рдоाрдЬिрд▓ा рдХा рдХрд╣рдиा рд╣ै рдХि рдЧ्рд░ीрд╖्рдо рдЕрд╡рдХाрд╢ рдоें рдЬрдирдкрдж рдиैрдиीрддाрд▓, рдЕрд▓्рдоोрдб़ा рдкिрдеौрд░ाрдЧрдв़ рддрдеा рджेрд╣рд░ाрджूрди рдХे рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╕ाрдеिрдпों рдХे рдордз्рдп рдЬाрдиा рд╣ुрдЖ, рдЬिрд╕рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рдкрджोрди्рдирддि, рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░ рдХे рд╕ाрде Lt рдоें рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╕ाрдеिрдпों рдиे TET рдХी рдмाрдз्рдпрддा рдХो рд╕рдоाрдк्рдд рдХрд░рдиे рдХी рд╣ै рдмाрддें рдЙрдирдХे рд╕ाрдордиे рд░рдЦी рд╣ै, рдЗрди्рд╣ी рдоांрдЧो рдХो рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдкुрд╖्рдХрд░ рд╕िंрд╣ рдзाрдоी рдХे рд╕рдордХ्рд╖ рд░рдЦा рд╣ै। рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рдиे рдпрдеा рд╢ीрдШ्рд░ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╕ंрдЧрдардиों рдХे рдк्рд░рддिрдиिрдзिрдпों рдХे рд╕ाрде рдмैрдардХ рдХрд░ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рдоांрдЧ рдкрд░ рдмैрдардХ рдХрд░рдиे рдХा рдЖрд╢्рд╡ाрд╕рди рджिрдпा рд╣ै।
рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХी рдкрджोрди्рдирддि рдХी рдоांрдЧ рдкрд░ рдЕрдз्рдпाрджेрд╢ рд▓ाрдиे, рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдоें рдЕрдиुрд░ोрдз рдХे рдЯ्рд░ांрд╕рдлрд░, рдзाрд░ा 27 рдХी рд╕ूрдЪी рдЬाрд░ी рдХрд░рдиे, рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдХी рддрд░्рдЬ рдоें рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпी рд╢िрдХ्рд╖ा рдоें рдХाрд░्рдпрд░рдд рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХो рдк्рд░рддिрдпोрдЧी рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдоें рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ोрдиे рдХे рд▓िрдП рдЖрдпु рд╕ीрдоा рдоें 5 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЫूрдЯ рдк्рд░рджाрди рдХрд░рдиे рдХा рднी рдиिрд╡ेрджрди рдоुрдЦ्рдпрдоंрдд्рд░ी рд╕े рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╕ाрде рд╣ी TET рдХे рдХाрд░рдг рдХिрд╕ी рднी рджрд╢ा рдоें рд╕ेрд╡ा рд╡ рдкрджोрди्рдирддि рдХो рдмाрдзिрдд рдирд╣ीं рд╣ोрдиे рдХी рдмाрдд рд╕ोрд╣рди рд╕िंрд╣ рдоाрдЬिрд▓ा рдиे рдХрд╣ी рд╣ै।
рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб : NCF-TE рд╕े рдкрд╣рд▓े SCERT-DIET рдкुрдирд░्рдЧрдарди рдкрд░ рдЙрдаे рд╕рд╡ाрд▓
рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдоें рд╕्рдХूрд▓ी рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा (Teacher Education) рдХे рдвांрдЪे рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдмрджрд▓рдиे рдХी рдХрд╡ाрдпрдж рддेрдЬ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै।
рдСрдирд▓ाрдЗрди рдмैрдардХ рдХो рд╕рдо्рдмोрдзिрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╡िрдирдп рдердкрд▓िрдпाрд▓ рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдоें рд╕्рдХूрд▓ी рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा (Teacher Education) рдХे рдвांрдЪे рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдмрджрд▓рдиे рдХी рдХрд╡ाрдпрдж рддेрдЬ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै।
рдЗрд╕ рдкूрд░े рд╡िрдорд░्рд╢ рдХे рдХेंрдж्рд░ рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдХ рднрд░्рддी рдФрд░ рдЙрдирдХे рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХे рддрд░ीрдХों рдоें рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рдЖрдоूрд▓рдЪूрд▓ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ै। рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╢िрдХ्рд╖ा рдиीрддि 2020 рдХे рддрд╣рдд рдЕрдм рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рджो рд╡рд░्рд╖ीрдп рдбीрдПрд▓рдПрдб (D.El.Ed.) рдФрд░ рдмीрдПрдб рдкाрда्рдпрдХ्рд░рдоों рдХी рдЬрдЧрд╣ рдЪाрд░ рд╡рд░्рд╖ीрдп рдПрдХीрдХृрдд рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдпाрдиी рдЖрдИрдЯीрдИрдкी (ITEP – Integrated Teacher Education Programme) рдХो рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд░ूрдк рд╕े рд╢ुрд░ू рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдЗрд╕ рдирдП рдк्рд░ाрд░ूрдк рдХे рддрд╣рдд рд╕्рдХूрд▓ी рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдЪाрд░ рд╕्рддрд░ों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╢िрдХ्рд╖рдХ рддैрдпाрд░ рдХिрдП рдЬाрдПंрдЧे, рдЬिрд╕рдоें рдмुрдиिрдпाрджी рд╕्рддрд░ рдХे рд▓िрдП ‘рдмीрдПрдб рдлॉрд░ рдлाрдЙंрдбेрд╢рди’, рдФрд░ рдЗрд╕рдХे рдЖрдЧे рдк्рд░िрдкрд░ेрдЯрд░ी, рдоिрдбिрд▓ рд╡ рд╕ेрдХेंрдбрд░ी рд╕्рддрд░ рдХे рд▓िрдП рд╡िрд╢ेрд╖ рд░ूрдк рд╕े рдбिрдЬाрдЗрди рдХिрдП рдЧрдП рд╢िрдХ्рд╖рдХ рддैрдпाрд░ рд╣ोंрдЧे। рдЬрдм рдкूрд░ी рд╕्рдХूрд▓ी рд╢िрдХ्рд╖ा рдХा рдвांрдЪा рдЗрд╕ 5+3+3+4 рдХे рдлाрд░्рдоूрд▓े рдкрд░ рдХेंрдж्рд░िрдд рд╣ो рд░рд╣ा рд╣ै, рддो рдЗрд╕рдХा рд╕ीрдзा рдФрд░ рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдЕрд╕рд░ рдЬिрд▓ा рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдХाрдо рдХрд░ рд░рд╣े рдбाрдЗрдЯ (DIET) рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рдкрдб़ेрдЧा।
рдЕрдм рддрдХ рдЬिрд▓ा рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╕ंрд╕्рдеाрди (DIET) рдоुрдЦ्рдп рд░ूрдк рд╕े рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рдбीрдПрд▓рдПрдб (D.El.Ed.) рдХрд░ाрдиे рдФрд░ рдк्рд░ाрдердоिрдХ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдХा рдХेंрдж्рд░ рд░рд╣े рд╣ैं। рд▓ेрдХिрди рдирдП рдЖрдИрдЯीрдИрдкी (ITEP) рдоॉрдбрд▓ рдХे рд▓ाрдЧू рд╣ोрддे рд╣ी рдбाрдЗрдЯों рдХी рдпрд╣ рдкाрд░ंрдкрд░िрдХ рднूрдоिрдХा рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै, рдХ्рдпोंрдХि рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдХे рд▓िрдП рдЕрд▓рдЧ рд╕े рдбीрдПрд▓рдПрдб рдХोрд░्рд╕ рдХрд░ाрдиे рдХा рдЕрд╡рд╕рд░ рд╣ी рдирд╣ीं рдмрдЪेрдЧा। рдРрд╕े рдоें рдбाрдЗрдЯ рд╕ंрд╕्рдеाрдиों рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рд░ी-рдм्рд░ांрдб рдФрд░ рд░ी-рд╕्рдЯ्рд░рдХ्рдЪрд░ рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा। рдЕрдм рдЙрди्рд╣ें рдирдП рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ рд╕ंрд╡рд░्рдЧ (Academic Cadre) рдФрд░ рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдХेंрдж्рд░िрдд рдвांрдЪे рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ोрдЧी, рдЬो рдХेрд╡рд▓ рдХोрд░्рд╕ рдХрд░ाрдиे рдХे рдмрдЬाрдп рдЬिрд▓ा рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЕрдХाрджрдоिрдХ рдиेрддृрдд्рд╡, рдиिрд░ंрддрд░ рд╡्рдпाрд╡рд╕ाрдпिрдХ рд╡िрдХाрд╕ (CPD) рдФрд░ рд╕्рдХूрд▓ी рдирд╡ाрдЪाрд░ों рдХे рдХेंрдж्рд░ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрдо рдХрд░ рд╕рдХें। рдаीрдХ рдЗрд╕ी рддрд░рд╣, рд░ाрдЬ्рдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ SCERT рдХी рднूрдоिрдХा рднी рдЕрдм рдХेрд╡рд▓ рдкाрда्рдпрдХ्рд░рдо рдЫाрдкрдиे рдпा рдкुрд░ाрдиे рдврд░्рд░े рдкрд░ рдЯ्рд░ेрдиिंрдЧ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХрд░рдиे рддрдХ рд╕ीрдоिрдд рдирд╣ीं рд░рд╣ рд╕рдХрддी। рдЙрд╕े рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоाрдирдХों рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рдЕрдиुрд╕ंрдзाрди рдФрд░ рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХी рдПрдХ рд╢ीрд░्рд╖ рд╕ंрд╕्рдеा рдмрдирдиा рд╣ोрдЧा।
рдЗрд╕ рдЬрдЯिрд▓ рдмрджрд▓ाрд╡ рдХे рдмीрдЪ рд╕рдмрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рдкрд╣рд▓ू рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЗрд╕ рдкूрд░े рд░ूрдкांрддрд░рдг рдХो рджिрд╢ा рджेрдиे рдХे рд▓िрдП рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ ‘рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрдП рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрда्рдпрдЪрд░्рдпा рдХी рд░ूрдкрд░ेрдЦा’ рдпाрдиी NCF-TE (National Curriculum Framework for Teacher Education) рдХा рдЖрдиा рдЕрднी рдмाрдХी рд╣ै। рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдкрд░िрд╖рдж (NCTE) рдж्рд╡ाрд░ा рдЗрд╕ рд╡्рдпाрдкрдХ рд░ूрдкрд░ेрдЦा рдХो рдЕंрддिрдо рд░ूрдк рджिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдпрд╣ рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рдкрд░िрднाрд╖िрдд рд╣ोрдЧा рдХि рднрд╡िрд╖्рдп рдоें рдбाрдЗрдЯ рдФрд░ рдПрд╕рд╕ीрдИрдЖрд░рдЯी рдЬैрд╕ी рд╕ंрд╕्рдеाрдУं рдХा рдЖंрддрд░िрдХ рдвांрдЪा рдХैрд╕ा рд╣ोрдЧा, рд╡рд╣ां рдХिрд╕ рдпोрдЧ्рдпрддा рдХे рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮों рдХी рдЬрд░ूрд░рдд рд╣ोрдЧी рдФрд░ рдЙрдирдХे рдХाрдо рдХрд░рдиे рдХा рдирдпा рддрд░ीрдХा рдХ्рдпा рд╣ोрдЧा। рдЬрдм рдХेंрдж्рд░ीрдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЗрддрдиी рдмрдб़ी рдФрд░ рдиिрд░्рдгाрдпрдХ рдЧाрдЗрдбрд▓ाрдЗрди рдмрд╣ुрдд рдЬрд▓्рдж рдЬाрд░ी рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ी рд╣ै, рддो рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рд╕рд░рдХाрд░ рдХो рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдиुрд╢ंрд╕ाрдУं рдФрд░ рджिрд╢ा-рдиिрд░्рджेрд╢ों рдХी рдк्рд░рддीрдХ्рд╖ा рдХрд░рдиी рдЪाрд╣िрдП। рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоाрдирдХों рдХे рдЖрдиे рдХे рдмाрдж рд╣ी рдЙрдирдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддाрдУं рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд░ाрдЬ्рдп рдоें рдирдпा рдвांрдЪा рдЦрдб़ा рдХिрдпा рдЬाрдиा рддाрд░्рдХिрдХ рд╣ोрдЧा।
рдмिрдиा рдХिрд╕ी рдЕंрддिрдо рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдкाрда्рдпрдЪрд░्рдпा рдпा рдЧाрдЗрдбрд▓ाрдЗрди рдХे, рдХेрд╡рд▓ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЖрдирди-рдлाрдирди рдоें рдирдпा рдвांрдЪा рдеोрдк рджेрдиा рдХिрд╕ी рднी рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╕े рд╡्рдпाрд╡рд╣ाрд░िрдХ рдирд╣ीं рдХрд╣ा рдЬा рд╕рдХрддा। рд╢िрдХ्рд╖ाрд╡िрджों рдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рдпрджि рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдиुрд╢ंрд╕ाрдУं рдХे рдЖрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╣ी рд░ाрдЬ्рдп рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдХोрдИ рдирдпा рдвांрдЪा рд▓ाрдЧू рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा, рддो рд╡рд╣ рдХेрд╡рд▓ рдПрдХ рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рднूрд▓ рдпा рдЕрд╡िрд╡ेрдХрдкूрд░्рдг рдиिрд░्рдгрдп рдмрдирдХрд░ рд░рд╣ рдЬाрдПрдЧा। рдХ्рдпोंрдХि рдЬैрд╕े рд╣ी NCF-TE рдЬाрд░ी рд╣ोрдЧा, рд░ाрдЬ्рдп рдХो рдЕрдкрдиे рдвांрдЪे рдоें рдлिрд░ рд╕े рдмрджрд▓ाрд╡ рдХрд░рдиे рдкрдб़ेंрдЧे, рдЬिрд╕рд╕े рднाрд░ी рдк्рд░рд╢ाрд╕рдиिрдХ рд╡िрд╕ंрдЧрддिрдпां, рдмрдЬрдЯ рдХी рдмрд░्рдмाрджी рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рд╡ рдЕрдзिрдХाрд░िрдпों рдХे рдмीрдЪ рдЕрд╕ंрддोрд╖ рдкैрджा рд╣ोрдЧा। рдЬрд▓्рджрдмाрдЬी рдоें рд▓िрдпा рдЧрдпा рдХोрдИ рднी рдРрд╕ा рдлैрд╕рд▓ा рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдХी рд╢िрдХ्рд╖рдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдХी рдиींрд╡ рдХो рдХрдордЬोрд░ рдХрд░ рд╕рдХрддा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХा рд╕ीрдзा рдирдХाрд░ाрдд्рдордХ рдЕрд╕рд░ рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рдордп рдоें рд░ाрдЬ्рдп рдХे рдиौрдиिрд╣ाрд▓ों рдФрд░ рдкूрд░ी рд╕्рдХूрд▓ी рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рдкрд░ рдкрдб़ेрдЧा।
Monday, 15 June 2026
рдк्рд░рдзाрдиाрдз्рдпाрдкрдХ рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдкрд░ рд╡िрднाрдЧीрдп рд╢िрдХंрдЬा, рдЬांрдЪ рд░िрдкोрд░्рдЯ рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдк्рд░ाрд░рдо्рднिрдХ рд╢िрдХ्рд╖ा рдиिрджेрд╢ाрд▓рдп рдиे рдЬिрд▓ा рд╢िрдХ्рд╖ा рдЕрдзिрдХाрд░ी, рдкौрдб़ी рдЧрдв़рд╡ाрд▓ рдХो рдЙрдд्рддрд░ाрдЦрдг्рдб рд╕рд░рдХाрд░ी рд╕ेрд╡рдХ (рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдПрд╡ं рдЕрдкीрд▓) рдиिрдпрдоाрд╡рд▓ी-2003 рдХे рддрд╣рдд рдЖрд╡рд╢्рдпрдХ рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рдХे рдиिрд░्рджेрд╢
рджेрд╣рд░ाрджूрди/рдкौрдб़ी। рдЙрдд्рддрд░ाрдЦрдг्рдб рдХे рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡िрднाрдЧ рдоें рдЪाрд░ рджрд╢рдХ рдкुрд░ाрдиा рдПрдХ рдиिрдпुрдХ्рддि рд╡िрд╡ाрдж рдПрдХ рдмाрд░ рдлिрд░ рд╕ुрд░्рдЦिрдпों рдоें рд╣ै। рдХोрдЯрдж्рд╡ाрд░ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдПрдХ рдк्рд░рдзाрдиाрдз्рдпाрдкрдХ рдХी рдиिрдпुрдХ्рддि рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╣ुрдИ рд╡िрднाрдЧीрдп рдЬांрдЪ рдоें рдпрд╣ рддрде्рдп рд╕ाрдордиे рдЖрдпा рд╣ै рдХि рдЙрдирдХी рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рдиिрдпुрдХ्рддि рдХे рд╕рдордп рдЖрдпु 18 рд╡рд░्рд╖ рд╕े рдХрдо рдеी।
NCERT: рдоोрд╣рди рдЬोрджрдб़ो рдХी рдбांрд╕िंрдЧ рдЧрд░्рд▓ рдХो рд▓ेрдХрд░ рдХ्рдпों рд╣ो рд░рд╣ा рд╡िрд╡ाрдж? рдоाрдорд▓े рдкрд░ рдПрдирд╕ीрдИрдЖрд░рдЯी рдиिрджेрд╢рдХ рдХी рдЖрдИ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा
NCERT Dancing Girl: рд╕िंрдзु рдШाрдЯी рд╕рдн्рдпрддा рд╕े рдЬुрдб़ी рд╕рдмрд╕े рдк्рд░рд╕िрдж्рдз рдкुрд░ाрддाрдд्рд╡िрдХ рдХрд▓ाрдХृрддिрдпों рдоें рд╕े рдПрдХ рдоाрдиी рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ी рдоोрд╣рдирдЬोрджрдб़ो рдХी рдХांрд╕्рдп рдк्рд░рддिрдоा ‘рдбांрд╕िंрдЧ рдЧрд░्рд▓’ рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╡िрд╡ाрдж рд╕ाрдордиे рдЖрдпा рд╣ै। рд╡िрд╡ाрдж рдХी рд╡рдЬрд╣ рдПрдирд╕ीрдИрдЖрд░рдЯी рдХी рдирдИ рдХрдХ्рд╖ा 9 рдХрд▓ा рд╢िрдХ्рд╖ा рдХी рдкाрда्рдпрдкुрд╕्рддрдХ ‘рдордзुрд░िрдоा’ рдоें рдк्рд░рдХाрд╢िрдд рдЙрд╕рдХी рддрд╕्рд╡ीрд░ рд╣ै।
рджрд░рдЕрд╕рд▓, рдкुрд╕्рддрдХ рдХे рдкрд╣рд▓े рдЕрдз्рдпाрдп ‘рд╣िрд╕्рдЯ्рд░ी рдСрдл рдЖрд░्рдЯ्рд╕’ рдоें рдбांрд╕िंрдЧ рдЧрд░्рд▓ рдХी рдЬो рддрд╕्рд╡ीрд░ рджी рдЧрдИ рд╣ै, рдЙрд╕рдоें рдк्рд░рддिрдоा рдХे рдКрдкрд░ी рд╣िрд╕्рд╕े рдХो рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि рдоूрд▓ рдоूрд░्рддि рдоें рджिрдЦाрдИ рджेрдиे рд╡ाрд▓े рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╡िрд╡рд░рдг рд╕्рдкрд╖्рдЯ рдирд╣ीं рджिрдЦрддे। рддрд╕्рд╡ीрд░ рдоें рд╢ेрдбिंрдЧ рдХा рдЗрд╕्рддेрдоाрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै, рдЬिрд╕рд╕े рдк्рд░рддिрдоा рдХा рдирдЧ्рди рдзрдб़ рдврдХा рд╣ुрдЖ рдирдЬрд░ рдЖрддा рд╣ै।
рдХрдХ्рд╖ा 6 рдХी рдХिрддाрдм рдоें рдЕрд▓рдЧ рд╣ै рддрд╕्рд╡ीрд░
рджिрд▓рдЪрд╕्рдк рдмाрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдПрдирд╕ीрдИрдЖрд░рдЯी рдХी рдХрдХ्рд╖ा 6 рдХी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдХी рдкुрд╕्рддрдХ рдоें рдпрд╣ी рдбांрд╕िंрдЧ рдЧрд░्рд▓ рдк्рд░рддिрдоा рдЕрдкрдиे рдоूрд▓ рд╕्рд╡рд░ूрдк рдХे рдЕрдзिрдХ рдХрд░ीрдм рджिрдЦाрдИ рдЧрдИ рд╣ै। рдЗрд╕ी рдЕंрддрд░ рдХो рд▓ेрдХрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрда рд░рд╣े рд╣ैं рдХि рдПрдХ рд╣ी рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рдХрд▓ाрдХृрддि рдХो рджो рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рдкुрд╕्рддрдХों рдоें рдЕрд▓рдЧ рддрд░рд╣ рд╕े рдХ्рдпों рдк्рд░рд╕्рддुрдд рдХिрдпा рдЧрдпा।
рдХ्рдпा рдмोрд▓े рдоिрд╢ेрд▓ рдбैрдиिрдиो?
рдПрдирд╕ीрдИрдЖрд░рдЯी рдХी рдирдИ рдХрдХ्рд╖ा 6 рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡िрдЬ्рдЮाрди рдкुрд╕्рддрдХों рдХी рдкाрда्рдпрдкुрд╕्рддрдХ рд╡िрдХाрд╕ рд╕рдоिрддि рдХे рдк्рд░рдоुрдЦ рд░рд╣े рдоिрд╢ेрд▓ рдбैрдиिрдиो рдиे рдЗрд╕ рдоुрдж्рджे рдкрд░ рдк्рд░рддिрдХ्рд░िрдпा рджेрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдХि рдЙрди्рд╣ें рдкрд╣рд▓े рдмрддाрдпा рдЧрдпा рдеा рдХि рдбांрд╕िंрдЧ рдЧрд░्рд▓ рдХी рддрд╕्рд╡ीрд░ рдХो "рдЖрдпु рдХे рдЕрдиुрдХूрд▓ рдирд╣ीं" рдоाрдиा рдЧрдпा рдеा।
рдкीрдЯीрдЖрдИ рд╕े рдмाрддрдЪीрдд рдоें рдбैрдиिрдиो рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЙрдирдХी рдЯीрдо рдЗрд╕ рддрд░्рдХ рд╕े рд╕рд╣рдордд рдирд╣ीं рдеी। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдмрддाрдпा рдХि рдЯीрдо рдиे рдХрдХ्рд╖ा 6 рдХे рд╢िрдХ्рд╖рдХों рд╕े рднी рд░ाрдп рд▓ी рдеी рдФрд░ рд╢िрдХ्рд╖рдХों рдиे рдХрд╣ा рдеा рдХि рдбांрд╕िंрдЧ рдЧрд░्рд▓ рдХी рдк्рд░рддिрдоा рдХो рд▓ेрдХрд░ рдХрднी рдХोрдИ рд╕рдорд╕्рдпा рдирд╣ीं рд░рд╣ी।
рдбैрдиिрдиो рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдирдЧ्рдирддा рдХो рдЕрдиुрдкрдпुрдХ्рдд рдоाрдирдиा рдПрдХ рдкुрд░ाрдиी рд╡िрдХ्рдЯोрд░िрдпрди рд╕ोрдЪ рд╣ै। рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рдХि рдЬрдм рднाрд░рддीрдп рд╢िрдХ्рд╖ा рдХो рдЙрдкрдиिрд╡ेрд╢рд╡ाрджी рдк्рд░рднाрд╡ों рд╕े рдоुрдХ्рдд рдХрд░рдиे рдХी рдмाрдд рдХी рдЬाрддी рд╣ै, рддрдм рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рдХा рджृрд╖्рдЯिрдХोрдг рд╡िрд░ोрдзाрднाрд╕ी рд▓рдЧрддा рд╣ै।










































