menu

Monday, 9 February 2026

рд╢िрдХ्рд╖ा рдЬрдЧрдд рд╕рдоाрдЪाрд░ 10 рдлрд░рд╡рд░ी 2026


 












рд░ाрдЬрдХीрдп рдЗрдг्рдЯрд░ рдХाрд▓ेрдЬ рдПрд╡ं рд░ाрдЬрдХीрдп рд╣ाрдИрд╕्рдХूрд▓ों рдоें рдХाрд░्рдпрд░рдд рдк्рд░рд╡рдХ्рддा рдПрд╡ं рд╕рд╣ाрдпрдХ рдЕрдз्рдпाрдкрдХ (рдПрд▓.рдЯी.) рдХी рдЧोрдкрдиीрдп рдЖрдЦ्рдпा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиे рдХे рд╕ंрдмंрдз рдоें।

 


рджेрдЦें рд╕ूрдЪी or Download in PDF







рднाрд░рддीрдп рдбाрдХ рд╡िрднाрдЧ рдоें 28,636 рдкрджों рдкрд░ рдмंрдкрд░ рднрд░्рддी, рдРрд╕े рдХрд░ें рдЖрд╡ेрджрди, рдЬाрдиिрдП рдбिрдЯेрд▓

 рджेрд╣рд░ाрджूрди: рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рд╕рдоेрдд рджेрд╢рднрд░ рдХे рдпुрд╡ाрдУं рдХे рд▓िрдП рднाрд░рддीрдп рдбाрдХ рд╡िрднाрдЧ рдХी рдУрд░ рд╕े рдПрдХ рдмрдб़ी рдЦुрд╢рдЦрдмрд░ी рд╕ाрдордиे рдЖрдИ рд╣ै। рдбाрдХ рд╡िрднाрдЧ рдиे рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдбाрдХ рд╕ेрд╡рдХ (GDS) рдХे рдХुрд▓ 28,636 рдкрджों рдкрд░ рдмंрдкрд░ рднрд░्рддिрдпों рдХा рдиोрдЯिрдлिрдХेрд╢рди рдЬाрд░ी рдХिрдпा рд╣ै। рдпे рдиिрдпुрдХ्рддिрдпां рджेрд╢ рдХे 23 рд░ाрдЬ्рдпों рдХे рд╡िрднिрди्рди рдкोрд╕्рдЯрд▓ рд╕рд░्рдХिрд▓ों рдоें рдм्рд░ांрдЪ рдкोрд╕्рдЯрдоाрд╕्рдЯрд░ (BPM) рдФрд░ рдЕрд╕िрд╕्рдЯेंрдЯ рдм्рд░ांрдЪ рдкोрд╕्рдЯрдоाрд╕्рдЯрд░ (ABPM) рдкрджों рдкрд░ рдХी рдЬाрдПंрдЧी।


Official Websitehttps://www.indiapost.gov.in/

рдЗрдЪ्рдЫुрдХ рдФрд░ рдпोрдЧ्рдп рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ 14 рдлрд░рд╡рд░ी 2026 рддрдХ рдбाрдХ рд╡िрднाрдЧ рдХी рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рд╡ेрдмрд╕ाрдЗрдЯ indiapost.gov.in/gdsonlineengagement рдкрд░ рдЬाрдХрд░ рдСрдирд▓ाрдЗрди рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдбाрдХ рд╕ेрд╡рдХ рднрд░्рддी рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рд╕рд╣िрдд рдХрдИ рд░ाрдЬ्рдпों рдоें рд╣рдЬाрд░ों рдкрдж рднрд░े рдЬाрдПंрдЧे। рдЗрд╕ рднाрд░рддी рдХे рддрд╣рдд рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб рдоें 436, рдЙрдд्рддрд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдоें 3169, рдмिрд╣ाрд░ рдоें 1344, рдЭाрд░рдЦंрдб рдоें 908, рджिрд▓्рд▓ी рдоें 38, рдорд╣ाрд░ाрд╖्рдЯ्рд░ рдоें 3553, рдкрд╢्рдЪिрдо рдмंрдЧाрд▓ рдоें 2963, рдордз्рдп рдк्рд░рджेрд╢ рдоें 2102, рддрдоिрд▓рдиाрдбु рдоें 2009, рдХेрд░рд▓ рдоें 1691, рдЧुрдЬрд░ाрдд рдоें 1782, рдЖंрдз्рд░ рдк्рд░рджेрд╢ рдоें 1060, рдУрдбिрд╢ा рдоें 1191, рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдоें 1155, рдХрд░्рдиाрдЯрдХ рдоें 1022, рдиॉрд░्рде рдИрд╕्рдЯ рд╕рд░्рдХिрд▓ рдоें 1014, рд░ाрдЬрд╕्рдеाрди рдоें 634, рддेрд▓ंрдЧाрдиा рдоें 608, рдЕрд╕рдо рдоें 639, рд╣िрдоाрдЪрд▓ рдк्рд░рджेрд╢ рдоें 520, рдЬрдо्рдоू-рдХрд╢्рдоीрд░ рдоें 267, рд╣рд░िрдпाрдгा рдоें 270, рдкंрдЬाрдм рдоें 261 рдкрдж рднрд░े рдЬाрдПंрдЧे।


рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдпोрдЧ्рдпрддा

рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдбाрдХ рд╕ेрд╡рдХ рднрд░्рддी рдХे рд▓िрдП рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдХा рдХрдХ्рд╖ा 10рд╡ीं рдЙрдд्рддीрд░्рдг рд╣ोрдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ै।
рдЧрдгिрдд рдФрд░ рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рд╡िрд╖рдп рдоें рдкाрд╕ рд╣ोрдиा рдЬрд░ूрд░ी
рдЬिрд╕ рдкोрд╕्рдЯрд▓ рд╕рд░्рдХिрд▓ рдХे рд▓िрдП рдЖрд╡ेрджрди рдХрд░ рд░рд╣े рд╣ैं, рдЙрд╕ рд░ाрдЬ्рдп рдХी рд╕्рдеाрдиीрдп рднाрд╖ा рдХा рдЬ्рдЮाрди рдпा 10рд╡ीं рддрдХ рдкрдв़ाрдИ рдЬрд░ूрд░ी

рдЖрдпु рд╕ीрдоा рдФрд░ рдЫूрдЯ рдХा рдкूрд░ा рд╡िрд╡рд░рдг

рди्рдпूрдирддрдо рдЖрдпु :- 18 рд╡рд░्рд╖
рдЕрдзिрдХрддрдо рдЖрдпु :- 40 рд╡рд░्рд╖
рдЖрдпु рдХी рдЧрдгрдиा 16 рдлрд░рд╡рд░ी 2026 рд╕े рдХी рдЬाрдПрдЧी, рдЖрд░рдХ्рд╖िрдд рд╡рд░्рдЧ рдХो рдЖрдпु рдоें рдЫूрдЯ рдоिрд▓ेрдЧी।
рдПрд╕рд╕ी / рдПрд╕рдЯी – 5 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЫूрдЯ
рдУрдмीрд╕ी – 3 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЫूрдЯ
рджिрд╡्рдпांрдЧ – 10 рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЫूрдЯ

рдЪрдпрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा

рдЗрд╕ рднрд░्рддी рдХी рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ी рдЦाрд╕िрдпрдд рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдХोрдИ рд▓िрдЦिрдд рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдирд╣ीं рд╣ोрдЧी।
рдЪрдпрди рдХрдХ्рд╖ा 10рд╡ीं рдоें рдк्рд░ाрдк्рдд рдЕंрдХों рдХी рдоेрд░िрдЯ рд╕ूрдЪी рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा।

рдЖрд╡ेрджрди рд╢ुрд▓्рдХ

рд╕ाрдоाрди्рдп / рдУрдмीрд╕ी рд╡рд░्рдЧ –: ₹100
SC / ST / рджिрд╡्рдпांрдЧ / рдорд╣िрд▓ा рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ –: рдкूрд░्рдгрддः рдиिрд╢ुрд▓्рдХ
рд╢ुрд▓्рдХ рдХा рднुрдЧрддाрди рдСрдирд▓ाрдЗрди рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा

рдоाрд╕िрдХ рд╡ेрддрдирдоाрди

GDS BPM – ₹12,000 рд╕े ₹29,380
GDS ABPM – ₹10,000 рд╕े ₹24,470

рдЬрд░ूрд░ी рд╢рд░्рддें рдФрд░ рддрдХрдиीрдХी рдпोрдЧ्рдпрддा

рд╕ाрдЗрдХिрд▓ рдпा рдоोрдЯрд░рд╕ाрдЗрдХिрд▓ рдЪрд▓ाрдиे рдХा рдЬ्рдЮाрди рд╣ोрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдЕрдн्рдпрд░्рдеी рдХे рдкाрд╕ 60 рджिрдиों рдХा рдмेрд╕िрдХ рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рдЯ्рд░ेрдиिंрдЧ рд╕рд░्рдЯिрдлिрдХेрдЯ рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ोрди рдЪाрд╣िрдП। рдЬिрди рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ों рдиे 10рд╡ीं, 12рд╡ीं рдпा рдЙрдЪ्рдЪ рдХрдХ्рд╖ा рдоें рдХंрдк्рдпूрдЯрд░ рд╡िрд╖рдп рдкрдв़ा рд╣ै, рдЙрди्рд╣ें рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╕े рдЫूрдЯ рдоिрд▓ेрдЧी

рдиिрд╡ाрд╕ рдФрд░ рдЖрдп рд╕े рдЬुрдб़ी рдЕрд╣рдо рд╢рд░्рддें

рдЪрдпрдиिрдд рдЕрдн्рдпрд░्рдеी рдХो рд╕ंрдмंрдзिрдд рдм्рд░ांрдЪ рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рд╡ाрд▓े рдЧांрд╡ рдоें рдиिрд╡ाрд╕ рдк्рд░рдоाрдг рджेрдиा рд╣ोрдЧा। рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдХे рдкाрд╕ рдЖрдп рдХा рдПрдХ рдЕрди्рдп рд╕्рд░ोрдд рд╣ोрдиा рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ै। рдЪрдпрди рдХे 30 рджिрдиों рдХे рднीрддрд░ рдЖрдп рдк्рд░рдоाрдг рдкрдд्рд░ рдЬрдоा рдХрд░рдиा рд╣ोрдЧा। BPM рдкрдж рдХे рд▓िрдП рдЪुрдиे рдЧрдП рдЙрдо्рдоीрджрд╡ाрд░ рдХो рдкोрд╕्рдЯ рдСрдлिрд╕ рд╕ंрдЪाрд▓рди рд╣ेрддु рд╕्рдеाрди рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиा рд╣ोрдЧा।

Sunday, 8 February 2026

рд╡िрдд्рддीрдп рд╡рд░्рд╖ 2025-26 рд╣ेрддु рдЗрдирдХрдо рдЯैрдХ्рд╕ рдХैрд▓рдХुрд▓ेрдЯрд░।


рд╡िрдд्рддीрдп рд╡рд░्рд╖ 2025-26 рд╣ेрддु рдЗрдирдХрдо рдЯैрдХ्рд╕ рдХैрд▓рдХुрд▓ेрдЯрд░।

DOWNLOAD EXCEL FILE TO CALCULATE INCOME TAX ЁЯСЗ


ЁЯСЙNOTE - EXCEL SHEET WORKS ONLY IN A COMPUTER

рд╡ीрдбिрдпो рдоें рдЬाрдиेंрдЧे...ЁЯСЖ

ЁЯСЙ1200000 рдмाрд░рд╣ рд▓ाрдЦ рдЗрдирдХрдо рддрдХ рд╢ूрди्рдп рдЯैрдХ्рд╕ рдХैрд╕े рд╣ोрдЧा......

ЁЯСЙ12 рд▓ाрдЦ рд╕े рдеोрдб़ा рдКрдкрд░ рд╣ोрдиे рдкрд░ рдХ्рдпा рдкूрд░ा рдЯैрдХ्рд╕ рд▓рдЧेрдЧा .....

ЁЯСЙрдоाрд░्рдЬिрдирд▓ рд░िрд▓ीрдл рдХ्рдпा рд╣ै

ЁЯСЙрдХिрддрдиी рдЗрдирдХрдо рддрдХ рдоाрд░्рдЬिрдирд▓ рд░िрд▓ीрдл рдоिрд▓рддा рд╣ै....

ЁЯСЙрдирд╡ंрдмрд░ рдоें рдмрдв़े рд╣ुрдП DA рдХे рд╕ाрде рд╢ीрдЯ рддैрдпाрд░ рд╣ो рдЬाрдПрдЧी

ЁЯСЙNPS рд╕े OPS рдкाрдиे рд╡ाрд▓े рд╕ाрдеी рдХिрд╕ рдк्рд░рдХाрд░ рдЗрд╕рдоें рдХैрд▓рдХुрд▓ेрдЯ рдХрд░ेंрдЧे....

рдХिрд╢ोрд░ рдмिрдбाрд▓िрдпा  ЁЯЩП

рд░ा рдЙ рдоा рд╡ि рд╣рд░्рд╖ू рджेрд╡ीрдзाрд░, рджुрдЧрдб्рдбा, рдкौрдб़ी рдЧрдв़рд╡ाрд▓


рд╢िрдХ्рд╖ा рдЬрдЧрдд рд╕рдоाрдЪाрд░ 9 рдлрд░рд╡рд░ी 2026


 














Pariksha Pe Charcha 2026 Episode 2: PM рдоोрджी 9 рдлрд░рд╡рд░ी рдХो рдЫाрдд्рд░ों рд╕े рдХрд░ेंрдЧे рд╕ंрд╡ाрдж, рдЬाрдиें рдХिрддрдиे рдмрдЬे рд╢ुрд░ू рд╣ोрдЧा рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо


PM Modi's Pariksha Pe Charcha 2026:
рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдирд░ेंрдж्рд░ рдоोрджी 9 рдлрд░рд╡рд░ी рдХो 'рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкे рдЪрд░्рдЪा' рдХे рдЕрдкрдиे рджूрд╕рд░े рдПрдкिрд╕ोрдб рдоें рдЫाрдд्рд░ों рд╕े рдмाрддрдЪीрдд рдХрд░ेंрдЧे. рдЗрд╕ рд╕ेрд╢рди рдХे рджौрд░ाрди, рд╡рд╣ рдмोрд░्рдб рдкрд░ीрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рдмैрдардиे рд╡ाрд▓े рдЫाрдд्рд░ों рдХे рд╕ाрде рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдХी рддैрдпाрд░ी, рд╕्рдЯ्рд░ेрд╕ рдоैрдиेрдЬрдоेंрдЯ рдФрд░ рджूрд╕рд░ी рдЪुрдиौрддिрдпों рд╕े рдХैрд╕े рд▓рдб़े рдЗрд╕рд╕े рдЬुрдб़ी рд╕рд▓ाрд╣ рджेंрдЧे. рдЗрд╕ рдмाрд░ 'рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкे рдЪрд░्рдЪा' рдХे 9рд╡ें рдПрдбिрд╢рди рдоें 4.5 рдХрд░ोрдб़ рд╕े рдЬ़्рдпाрджा рд░рдЬिрд╕्рдЯ्рд░ेрд╢рди рд╣ुрдП рд╣ैं. рдкрд╣рд▓ा рдПрдкिрд╕ोрдб 6 рдлрд░рд╡рд░ी рдХो рдЯेрд▓ीрдХाрд╕्рдЯ рд╣ुрдЖ рдеा. рдЗрд╕ рдПрдкिрд╕ोрдб рдоें рдк्рд░рдзाрдирдоंрдд्рд░ी рдиे рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдХे рдХрдИ рд╕рд╡ाрд▓ों рдХे рдЬрд╡ाрдм рджिрдП рдеे. рд╡рд╣ीं рдЕрдм рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкे рдЪрд░्рдЪा рдХा рджूрд╕рд░ा рдПрдкिрд╕ोрдб 9 рдлрд░рд╡рд░ी, 2026 рдХो рд╕ुрдмрд╣ 10 рдмрдЬे рд╢ुрд░ू рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓ा рд╣ै.
рдХрд╣ां рджेрдЦ рд╕рдХрддे рд╣ैं 'рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкे рдЪрд░्рдЪा'

'рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкे рдЪрд░्рдЪा 2026' рдХा рдк्рд░рд╕ाрд░рдг рджूрд░рджрд░्рд╢рди рдХे рдЪैрдирд▓ों рдкрд░ рд╣ोрдЧा. DD рдиेрд╢рдирд▓, DD рди्рдпूрдЬ़ рдФрд░ DD рдЗंрдбिрдпा рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдХрдИ рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрдЯ рдЯेрд▓ीрд╡िрдЬ़рди рдиेрдЯрд╡рд░्рдХ рдкрд░ рднी рдЗрд╕ рджेрдЦा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै. рдЗрд╕рдХे рдЕрд▓ाрд╡ा рдСрд▓ рдЗंрдбिрдпा рд░ेрдбिрдпो рдкрд░ рднी рдЗрд╕े рд╕ुрдиा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै. рдЗрд╕ рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдХो PMO, рд╢िрдХ्рд╖ा рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп (MoE), рджूрд░рджрд░्рд╢рди рдФрд░ MyGov.in рдЬैрд╕े рдЖрдзिрдХाрд░िрдХ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде YouTube (MoE), Facebook Live рдФрд░ рд╕्рд╡рдпं рдк्рд░рднा рдЪैрдирд▓ों рдкрд░ рднी рд▓ाрдЗрд╡ рд╕्рдЯ्рд░ीрдо рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा.

'рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкे рдЪрд░्рдЪा' рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рд╕ाрд▓ 2018 рдоें рд╢ुрд░ू рд╣ुрдЖ рдеा. рд╡рд░्рд╖ 2023 рдоें рд▓рдЧрднрдЧ 38.8 рд▓ाрдЦ рдмрдЪ्рдЪों рдиे ‘рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкे рдЪрд░्рдЪा' рдХाрд░्рдпрдХ्рд░рдо рдоें рднाрдЧ рд▓ेрдиे рдХे рд▓िрдП рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдХрд░ाрдпा рдФрд░ рдпрд╣ 2024 рдоें рдпрд╣ рдЖंрдХрдб़ा рдмрдв़рдХрд░ 2.26 рдХрд░ोрдб़ рд╣ो рдЧрдпा рдеा. 2025 рдоें рдпрд╣ рдЖंрдХрдб़ा 3.53 рдХрд░ोрдб़ рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪ рдЧрдпा рдФрд░ ‘рдЧिрдиीрдЬ рд╡рд░्рд▓्рдб рд░िрдХॉрд░्рдб' рдмрди рдЧрдпा. рд╡рд╣ीं, рдиौрд╡ें рд╕ंрд╕्рдХрд░рдг рдиे 4.5 рдХрд░ोрдб़ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдкंрдЬीрдХрд░рдг рдХे рд╕ाрде рдкिрдЫрд▓ा рд░िрдХॉрд░्рдб рддोрдб़ рджिрдпा.

рдкрд░ीрдХ्рд╖ा рдкे рдЪрд░्рдЪा 2026 рд╕े рдкрд╣рд▓े, рджेрд╢ рднрд░ рдХे рд╕्рдХूрд▓ों рдоें рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдХे рд▓िрдП рдХрдИ рдПрдХ्рдЯिрд╡िрдЯीрдЬ़ рдЖрдпोрдЬिрдд рдХी рдЧрдИ рдеी. рдЗрди рдПрдХ्рдЯिрд╡िрдЯीрдЬ़ рдоें рд▓рдЧрднрдЧ 4.81 рдХрд░ोрдб़ рд╕्рдЯूрдбेंрдЯ्рд╕ рдиे рд╣िрд╕्рд╕ा рд▓िрдпा рдеा.

Saturday, 7 February 2026

рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╢िрдХ्рд╖ा: рд░ाрдЬрдХीрдп рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдоें ‘рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рдЙрдд्рдХрд░्рд╖’ рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд – рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдоें рд▓рдЧेंрдЧे рд╕्рдоाрд░्рдЯ рдЯीрд╡ी


 рджेрд╣рд░ाрджूрди। рдЬिрд▓े рдХे рд░ाрдЬрдХीрдп рд╕ंрдЪाрд▓िрдд рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдоें ‘рдк्рд░ोрдЬेрдХ्рдЯ рдЙрдд्рдХрд░्рд╖’ рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдПрд╡ं рдЙрди्рдирдд рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╕ुрд╡िрдзाрдУं рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд▓िрдП рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХрджрдо рдЙрдаाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рдЖрдзुрдиिрдХ, рддрдХрдиीрдХ-рд╕рдХ्рд╖рдо рдПрд╡ं рдЧुрдгрд╡рдд्рддाрдкूрд░्рдг рд╢िрдХ्рд╖ा рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиे рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдЬрдирдкрдж рдХे рд╕рднी рд░ाрдЬрдХीрдп рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХे рдХрдХ्рд╖ा-рдХрдХ्рд╖ों рдХो рд╕्рдоाрд░्рдЯ рд╢िрдХ्рд╖рдг рдк्рд░рдгाрд▓ी рд╕े рд╕ुрд╕рдЬ्рдЬिрдд рдХрд░рдиे рдХी рдХाрд░्рдпрд╡ाрд╣ी рдк्рд░ाрд░ंрдн рдХрд░ рджी рдЧрдИ рд╣ै।

рдЬिрд▓ा рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдиे рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдЖрдзुрдиिрдХीрдХрд░рдг рдХी рджिрд╢ा рдоें рдмрдб़ी рдкрд╣рд▓ рдХрд░рддे рд╣ुрдП рдЬрдирдкрдж рдХे 168 рд░ाрдЬрдХीрдп рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдоें рд╕्рдоाрд░्рдЯ рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд▓ाрдЧू рдХी рд╣ै। рдХुрд▓ 3.67 рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдХी рд▓ाрдЧрдд рд╕े 884 рд╕्рдоाрд░्рдЯ рдЯीрд╡ी рд╕्рдеाрдкिрдд рдХिрдП рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं, рдЬिрд╕рд╕े рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдХрдХ्рд╖ा рдХो рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╢िрдХ्рд╖рдг рдк्рд░рдгाрд▓ी рд╕े рдЬोрдб़ा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рд╕्рдоाрд░्рдЯ рдЯीрд╡ी рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдХрдХ्рд╖ाрдУं рдоें рдСрдбिрдпो-рд╡ीрдбिрдпो рдХंрдЯेंрдЯ, рдИ-рд▓рд░्рдиिंрдЧ рдоॉрдб्рдпूрд▓ рдПрд╡ं рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдкाрда्рдп рд╕ाрдордЧ्рд░ी рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рдХिрдпा рдЬाрдПрдЧा, рдЬिрд╕рд╕े рд╢िрдХ्рд╖рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी рдФрд░ рд░ोрдЪрдХ рдмрдиेрдЧी। рдпрд╣ рдкрд╣рд▓ рд╕рд░рдХाрд░ी рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХो рддрдХрдиीрдХी рд░ूрдк рд╕े рд╕рд╢рдХ्рдд рдмрдиाрдиे рдХे рд╕ाрде рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХो рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рд╢िрдХ्рд╖ा рд╡ाрддाрд╡рд░рдг рдк्рд░рджाрди рдХрд░ेрдЧी рдФрд░ рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╕рд╢рдХ्рддिрдХрд░рдг рдХी рджिрд╢ा рдоें рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХрджрдо рд╕िрдж्рдз рд╣ोрдЧी।

рдЗрд╕ рдпोрдЬрдиा рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдЬिрд▓े рдХे рдЫрд╣ рд╡िрдХाрд╕рдЦंрдбों рдоें рд╕ंрдЪाрд▓िрдд 168 рд░ाрдЬрдХीрдп рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХे рдХрдХ्рд╖ा-рдХрдХ्рд╖ों рд╣ेрддु 884 рд╕्рдоाрд░्рдЯ рдЯीрд╡ी рдХ्рд░рдп рдХिрдП рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं। рдЗрд╕рдХा рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдбिрдЬिрдЯрд▓ рд╢िрдХ्рд╖рдг рд╕ुрд╡िрдзा рд╕рдоाрди рд░ूрдк рд╕े рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдиा рддрдеा рдЧ्рд░ाрдоीрдг рдПрд╡ं рд╢рд╣рд░ी рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХे рдордз्рдп рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдЕंрддрд░ рдХो рдХрдо рдХрд░рдиा рд╣ै।

рд╕्рдоाрд░्рдЯ рдЯीрд╡ी рдХी рд╕्рдеाрдкрдиा рд╕े рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдоें рд╢िрдХ्рд╖рдг рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЕрдзिрдХ рдк्рд░рднाрд╡ी, рд░ोрдЪрдХ рдПрд╡ं рд╕рд╣рднाрдЧिрддाрдкूрд░्рдг рдмрдиेрдЧी। рдЗрд╕рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рджीрдХ्рд╖ा рдкोрд░्рдЯрд▓, рдкीрдПрдо рдИ-рд╡िрдж्рдпा, рдИ-рд╕ाрдордЧ्рд░ी, рд╢ैрдХ्рд╖िрдХ рд╡ीрдбिрдпो, рд╡рд░्рдЪुрдЕрд▓ рдХрдХ्рд╖ाрдПं рддрдеा рдЕрди्рдп рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рд╕ंрднрд╡ рд╣ोрдЧा। рдЗрд╕рд╕े рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеिрдпों рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдд्рдордХ рд╕рдордЭ, рд╕рд╣рднाрдЧिрддा рдПрд╡ं рд╢ैрдХ्рд╖рдгिрдХ рдЧुрдгрд╡рдд्рддा рдоें рдЙрд▓्рд▓ेрдЦрдиीрдп рд╕ुрдзाрд░ рдЕрдкेрдХ्рд╖िрдд рд╣ै।

рдЬिрд▓ा рдк्рд░рд╢ाрд╕рди рдж्рд╡ाрд░ा рдХрдХ्рд╖ा-рдХрдХ्рд╖ों рдХे рдЖрдХाрд░ рдПрд╡ं рдЫाрдд्рд░ рд╕ंрдЦ्рдпा рдХो рдз्рдпाрди рдоें рд░рдЦрддे рд╣ुрдП рд╕्рдоाрд░्рдЯ рдЯीрд╡ी рджो рдЖрдХाрд░ों рдоें рдХ्рд░рдп рдХिрдП рдЬा рд░рд╣े рд╣ैं, рдЬिрдирдоें 43 рдЗंрдЪ рдЫोрдЯे рдПрд╡ं рдордз्рдпрдо рдЖрдХाрд░ рдХे рдХрдХ्рд╖ों рдХे рд▓िрдП рддрдеा 55 рдЗंрдЪ рдмрдб़े рдХрдХ्рд╖ों рдХे рд▓िрдП рд╕्рдоाрд░्рдЯ рдЯीрд╡ी рд╢ाрдоिрд▓ рд╣ैं। рдЗрд╕ рдкрд░िрдпोрдЬрдиा рдХे рд▓िрдП рдХुрд▓ 3 рдХрд░ोрдб़ 67 рд▓ाрдЦ рд░ुрдкрдпे рдХी рдзрдирд░ाрд╢ि рдЬिрд▓ा рдЦрдирди рдиिрдзि, рджेрд╣рд░ाрджूрди рд╕े рд╕्рд╡ीрдХृрдд рдХी рдЧрдИ рд╣ै।

рдЗрд╕рд╕े рдкूрд░्рд╡ рдЬिрд▓े рдХे рд╕рднी рд╕рд░рдХाрд░ी рд╡िрдж्рдпाрд▓рдпों рдХो 5 рдХрд░ोрдб़ рд░ुрдкрдпे рдХे рд╕ीрдПрд╕рдЖрд░ рдлंрдб рд╕े рдлрд░्рдиीрдЪрд░ рдЙрдкрд▓рдм्рдз рдХрд░ाрдпा рдЬा рдЪुрдХा рд╣ै।

рд╕्рдоाрд░्рдЯ рдЯीрд╡ी рдХा рдХ्рд░рдп рдЬैрдо рдкोрд░्рдЯрд▓ рдХे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рдИ-рдЯेंрдбрд░ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдж्рд╡ाрд░ा рдкाрд░рджрд░्рд╢ी рдПрд╡ं рдк्рд░рддिрд╕्рдкрд░्рдзाрдд्рдордХ рдк्рд░рдгाрд▓ी рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдиिрд╡िрджा рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдоें рджेрд╢ рдХे рд╡िрднिрди्рди рд░ाрдЬ्рдпों рдХी 12 рдлрд░्рдоों рдиे рдк्рд░рддिрднाрдЧ рдХिрдпा।

рдиिрд╡िрджाрдУं рдХे рдкрд░ीрдХ्рд╖рдг рдПрд╡ं рдЪрдпрди рдХे рд▓िрдП рдоुрдЦ्рдп рд╡िрдХाрд╕ рдЕрдзिрдХाрд░ी рдХी рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖рддा рдоें рдЯेंрдбрд░ рд╕рдоिрддि рдХा рдЧрдарди рдХिрдпा рдЧрдпा, рдЬिрд╕рдоें рдПрдирдЖрдИрд╕ी, рдХोрд╖ाрдЧाрд░ рддрдеा рдЕрди्рдп рд╕ंрдмंрдзिрдд рд╡िрднाрдЧों рдХे рддрдХрдиीрдХी рдПрд╡ं рд╡िрдд्рддीрдп рд╡िрд╢ेрд╖рдЬ्рдЮों рдХो рд╢ाрдоिрд▓ рдХिрдпा рдЧрдпा। рд╕рдоिрддि рдж्рд╡ाрд░ा рд╡िрд╕्рддृрдд рддрдХрдиीрдХी рдПрд╡ं рд╡िрдд्рддीрдп рдоूрд▓्рдпांрдХрди рдХे рдЙрдкрд░ांрдд рдкाрдд्рд░ рдПрд╡ं рди्рдпूрдирддрдо рджрд░ рд╡ाрд▓ी рдлрд░्рдо рдХा рдЪрдпрди рдХрд░ рдХाрд░्рдпाрджेрд╢ рдЬाрд░ी рдХрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЖрдкूрд░्рддि рдПрд╡ं рд╕्рдеाрдкрдиा рдХाрд░्рдп рдиिрд░्рдзाрд░िрдд рд╕рдордп-рд╕ीрдоा рдоें рдкूрд░्рдг рдХрд░рдиे рдХे рдиिрд░्рджेрд╢ рджिрдП рдЧрдП рд╣ैं।

рд╢िрдХ्рд╖ा рдЬрдЧрдд рд╕рдоाрдЪाрд░ 8 рдлрд░рд╡рд░ी 2026


 











рднाрд░рдд рдоें WhatsApp рд╣ोрдЧा рдмैрди? рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ 9 рдлрд░рд╡рд░ी рдХो рд╕ुрдиाрдПрдЧा рдлैрд╕рд▓ा.. рдЬाрдиिрдП рдкूрд░ा рдоाрдорд▓ा


рджेрд╣рд░ाрджूрди: рднाрд░рдд рдоें рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рдоैрд╕ेрдЬिंрдЧ рдРрдк WhatsApp рдХी рдиिрдпрддि рдкрд░ рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ 9 рдлрд░рд╡рд░ी рдХो рдмрдб़ा рдлैрд╕рд▓ा рд╕ुрдиाрдиे рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै, рдЬिрд╕рдХे рдмाрдж рдРрдк рдХे рднрд╡िрд╖्рдп рдХो рд▓ेрдХрд░ рдХाрдлी рдЪрд░्рдЪा рддेрдЬ рд╣ो рдЧрдИ рд╣ै। рдХोрд░्рдЯ рдиे Meta рдФрд░ WhatsApp рдХो рдХрдб़ी рдлрдЯрдХाрд░ рд▓рдЧाрдИ рд╣ै рдФрд░ рдХрд╣ा рд╣ै рдХि рдпूрдЬрд░्рд╕ рдХी рдиिрдЬрддा рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХे рд╕ाрде рдЦिрд▓рд╡ाрдб़ рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा।

рджрд░рдЕрд╕рд▓ WhatsApp рдХी 2021 рдХी рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрд╕ी рдкॉрд▓िрд╕ी рдкрд░ рд╡िрд╡ाрдж рдХрдИ рджेрд╢ी рдФрд░ рдЕंрддрд░рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдоंрдЪों рдкрд░ рдЪрд▓ рд░рд╣ा рд╣ै। рдЗрд╕ рдкॉрд▓िрд╕ी рдХे рддрд╣рдд рдХंрдкрдиी рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддाрдУं рдХा рдбेрдЯा Meta рдЧ्рд░ुрдк рдХे рдЕрди्рдп рдк्рд▓ेрдЯрдлॉрд░्рдо्рд╕ рдХे рд╕ाрде рд╕ाрдЭा рдХрд░рддी рд╣ै। рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдиे рдЗрд╕ рдиीрддि рдкрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рдЙрдаाрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдХि рдпрд╣ рдХाрдлी рдЬрдЯिрд▓ рдФрд░ рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддाрдУं рдХे рд▓िрдП рд╕рдордЭрдиा рдоुрд╢्рдХिрд▓ рд╣ै рдФрд░ “рдЯेрдХ рдЗрдЯ рдпा рд▓ीрд╡ рдЗрдЯ” (рдоाрдиो рдпा рдРрдк рдЫोрдб़ рджो) рд╡ाрд▓ा рд░ुрдЦ рд╕рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ै। рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдиे Meta рдФрд░ WhatsApp рдХो рдХрдб़ी рдЪेрддाрд╡рдиी рджी рд╣ै рдХि рднाрд░рдд рдХे рдиाрдЧрд░िрдХों рдХे рдиिрдЬрддा рдХे рдЕрдзिрдХाрд░ рдХे рд╕ाрде рд╕рдордЭौрддा рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा।


рдЕрджाрд▓рдд рдиे рдХрд╣ा рд╣ै рдХि рд╡рд╣ рди рддो рдбेрдЯा рд╕ाрдЭा рдХрд░рдиे рдХी рдЕрдиुрдорддि рджेрдЧी рдФрд░ рди рд╣ी рдРрд╕े рдиिрдпрдоों рдХो рд╕्рд╡ीрдХाрд░ рдХрд░ेрдЧी рдЬो рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддाрдУं рдХी рд╡्рдпрдХ्рддिрдЧрдд рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे ‘рд╢ोрд╖рдг’ рдЬैрд╕ा рдк्рд░рддीрдд рд╣ोрддे рд╣ैं।
рдоुрдЦ्рдп рди्рдпाрдпाрдзीрд╢ рд╕ूрд░्рдп рдХांрдд рдХी рдЕрдЧुрд╡ाрдИ рд╡ाрд▓ी рдмेंрдЪ рдиे рдХрд╣ा "You can’t play with the right to privacy of this country in the name of data sharing.” (рдЖрдк рдбेрдЯा рд╕ाрдЭा рдХрд░рдиे рдХे рдиाрдо рдкрд░ рдЗрд╕ рджेрд╢ рдХे рдиिрдЬрддा рдЕрдзिрдХाрд░ рдХे рд╕ाрде рдирд╣ीं рдЦेрд▓ рд╕рдХрддे।)

рдХ्рдпा рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै WhatsApp рдмैрди?

рд╣ाрд▓ांрдХि WhatsApp рдХे “рдмंрдж рд╣ोрдиे” рдХी рдЦрдмрд░ें рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдкрд░ рддेрдЬी рд╕े рдлैрд▓ рд░рд╣ी рд╣ैं, рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдиे рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рдлिрд▓рд╣ाрд▓ рдРрдк рдХो рдмैрди рдирд╣ीं рдХिрдпा рд╣ै। рдХोрд░्рдЯ рдиे рдХंрдкрдиिрдпों рдХो 9 рдлрд░рд╡рд░ी рддрдХ рдЕрдкрдиा рдкрдХ्рд╖ рдФрд░ рдбेрдЯा рд╢ेрдпрд░िंрдЧ рдХे рддрд░ीрдХे рдХो рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд░ूрдк рд╕े рдкेрд╢ рдХрд░рдиे рдХो рдХрд╣ा рд╣ै, рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдЕंрддрд░िрдо рдиिрд░्рджेрд╢ рдпा рдиिрд░्рдгрдп рджिрдпा рдЬाрдПрдЧा। рд╡िрд╢्рд▓ेрд╖рдХों рдХा рдоाрдирдиा рд╣ै рдХि рд╕ंрднрд╡ рд╣ै рдРрдк рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рдмंрдж рдирд╣ीं рдХिрдпा рдЬाрдП рдордЧрд░ рдбेрдЯा рд╢ेрдпрд░िंрдЧ рдХो рдиिрдпंрдд्рд░िрдд рдпा рдк्рд░рддिрдмंрдзिрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै। рдкूрд░ी рдкॉрд▓िрд╕ी рдоें рд╕ंрд╢ोрдзрди рд▓ाрдиे рдХे рдЖрджेрд╢ рджिрдП рдЬा рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЕрджिрд▓ाрдд्рдордХ рдЖрджेрд╢ рдХे рдмाрдж WhatsApp рдХो рднाрд░рдд рдоें рдЕрдкрдиी рд╕ेрд╡ाрдУं рдоें рдмрдб़े рдмрджрд▓ाрд╡ рдХрд░рдиा рдкрдб़ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

рдЯेрдХ рджिрдЧ्рдЧрдЬ Meta рдкрд░ рдмрдв़рддी рдЪुрдиौрддी

рдпрд╣ рдоाрдорд▓ा рдПрдХ рдмुрдиिрдпाрджी рдоुрдж्рджे рдХी рдУрд░ рдЗрд╢ाрд░ा рдХрд░рддा рд╣ै — рдбेрдЯा рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрд╕ी рдФрд░ рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдХी рд╕рд╣рдорддि। рдкिрдЫрд▓े рд╕ाрд▓ Competition Commission of India (CCI) рдиे рднी WhatsApp рдФрд░ Meta рдкрд░ рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдпा рдеा рдХि рдЙрди्рд╣ोंрдиे “take it or leave it” рдкॉрд▓िрд╕ी рд▓ाрдЧू рдХी, рдЬिрд╕рдоें рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддाрдУं рдХे рдкाрд╕ рдЕрд╕рд▓ी рд╡िрдХрд▓्рдк рдирд╣ीं рдеा।

рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддाрдУं рдХे рд▓िрдП рдХ्рдпा рдоाрдпрдиे рд░рдЦрддा рд╣ै?

рднाрд░рдд WhatsApp рдХा рд╕рдмрд╕े рдмрдб़ा рдмाрдЬाрд░ рд╣ै, рдЬिрд╕рдоें рдХрд░ोрдб़ों рд▓ोрдЧ рд░ोрдЬ рдЙрдкрдпोрдЧ рдХрд░рддे рд╣ैं। рдЕрдЧрд░ рдХोрд░्рдЯ рдбेрдЯा рд╕ाрдЭा рдХрд░рдиे рдкрд░ рдк्рд░рддिрдмंрдз рд▓рдЧाрддी рд╣ै, рддो WhatsApp рдХे рдХुрдЫ рдлीрдЪрд░्рд╕ рдЬैрд╕े рдмिрдЬрдиेрд╕ рдЪैрдЯिंрдЧ, рдЯाрд░рдЧेрдЯेрдб рд╡िрдЬ्рдЮाрдкрди рдЖрджि рдк्рд░рднाрд╡िрдд рд╣ो рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддाрдУं рдХो рдЕрд▓्рдЯрд░рдиेрдЯ рдРрдк्рд╕ рдЬैрд╕े Telegram, Signal рдЖрджि рдкрд░ рд╢िрдл्рдЯ рд╣ोрдиे рдХी рд╕ोрдЪрдиी рдкрдб़ рд╕рдХрддी рд╣ै। рдмिрдЬрдиेрд╕ рдпूрдЬ़рд░्рд╕ рдХे рд▓िрдП рдбेрдЯा рдк्рд░ाрдЗрд╡ेрд╕ी рдФрд░ рдСрдкрд░ेрд╢рди рдХे рдиिрдпрдо рдмрджрд▓ рд╕рдХрддे рд╣ैं।

Meta рдХो рджेрдиा рд╣ोрдЧा рдбेрдЯा рдиीрддि рдкрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг

рд╕ुрдк्рд░ीрдо рдХोрд░्рдЯ рдиे рдоाрдорд▓ा 9 рдлрд░рд╡рд░ी рддрдХ рд╕्рдердЧिрдд рдХिрдпा рд╣ै, рдЗрд╕ рджिрди Meta/WhatsApp рдХो рдбेрдЯा рдиीрддि рдкрд░ рд╕्рдкрд╖्рдЯीрдХрд░рдг рджेрдиा рд╣ै। рдЕрджाрд▓рдд рдиिрд░्рдгрдп рдХे рдмाрдж рдЖंрдХрд▓рди рдХрд░ेрдЧी рдХि рдХंрдкрдиी рднाрд░рдд рдХे рдоौрдЬूрджा рдиिрдпрдоों рдХे рдЕрдиुрд░ूрдк рд╣ै рдпा рдирд╣ीं। рд╣ाрд▓ांрдХि рдкूрд░ी рддрд░рд╣ WhatsApp рдХे рдмंрдж рд╣ोрдиे рдХी рдХोрдИ рдкुрд╖्рдЯि рдирд╣ीं рд╣ुрдИ рд╣ै, рд▓ेрдХिрди рдХोрд░्рдЯ рдХा рд░ुрдЦ рдмेрд╣рдж рдХрдб़ा рд░рд╣ा рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ рдлैрд╕рд▓ा рднाрд░рддीрдп рдбिрдЬिрдЯрд▓ рдк्рд▓ेрдЯрдл़ॉрд░्рдо рдиिрдпрдоों рдФрд░ рдЙрдкрдпोрдЧрдХрд░्рддा рдбेрдЯा рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рдХे рд▓िрд╣ाрдЬ़ рд╕े рдРрддिрд╣ाрд╕िрдХ рд╕ाрдмिрдд рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै।

рдЙрдд्рддрд░ाрдЦंрдб: рдк्рд░рдпोрдЧрд╢ाрд▓ा рдоें рдк्рд░ैрдХ्рдЯिрдХрд▓ рдХे рджौрд░ाрди рдЧिрд░ी рдХेрдоिрдХрд▓ рдХी рдмोрддрд▓, рдЧंрдз рд╕े рд╕ाрдд рдЫाрдд्рд░ाрдПं рд╣ुрдИ рдмेрд╣ोрд╢

 


рд▓ोрд╣ाрдШाрдЯ рдХे рд░ाрдЬрдХीрдп рдкॉрд▓िрдЯेрдХ्рдиिрдХ рдоें рдк्рд░рдпोрдЧрд╢ाрд▓ा рдоें рдк्рд░рдпोрдЧाрдд्рдордХ рдХाрд░्рдп рдХрд░рддे рд╕рдордп рдХेрдоिрдХрд▓ рдХी рдмोрддрд▓ рдиीрдЪे рдЧिрд░ рдЧрдИ। рдЗрд╕рдХी рдЧंрдз рдХे рдЪрд▓рддे рд╕ाрдд рдЫाрдд्рд░ाрдПं рдмेрд╣ोрд╢ рд╣ो рдЧрдИ। рдЬाрдирдХाрд░ी рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╢рдиिрд╡ाрд░ рдХो рдлाрд░्рдоेрд╕ी рдк्рд░рдердо рд╡рд░्рд╖ рдХी рдЫाрдд्рд░ाрдПं рдк्рд░рдпोрдЧाрдд्рдордХ рдХंрдкрдиी рд╢िрдХ्рд╖िрдХा рдХे рд╕ाрде рдк्рд░ेрдХ्рдЯिрдХрд▓ рдХрд░ рд░рд╣ी рдеी।

рдЗрд╕ рджौрд░ाрди рдкाрд╕ рдоें рд╣ी рд░рдЦी рдРрд╕ीрдЯрд▓ рдХ्рд▓ोрд░ाрдЗрдб рдХेрдоिрдХрд▓ рдХी рдмрдб़ी рдмोрддрд▓ рдЬрдоीрди рдоें рдЧिрд░ рдЧрдИ рдФрд░ рдлрдЯ рдЧрдИ। рдХेрдоिрдХрд▓ рдХी рддीрдЦी рдЧंрдз рд╕े рдк्рд░ेрдХ्рдЯिрдХрд▓ рдХрд░ рд░рд╣ी рд╕ाрдд рдЫाрдд्рд░ाрдУं рд╕рд╣िрдд рд╢िрдХ्рд╖िрдХा рдмेрд╣ोрд╢ рд╣ो рдЧрдИ। рдЕрдЪाрдирдХ рд╣ुрдИ рдЗрд╕ рдШрдЯрдиा рд╕े рд╕ंрд╕्рдеाрди рдоें рд╣рдб़рдХंрдк рдордЪ рдЧрдпा। рд╕рднी рдХो рдЖрдирди рдлाрдирди рдоें рд╕рднी рдХो рдЙрдкрдЪाрд░ рдХे рд▓िрдП рд▓ोрд╣ाрдШाрдЯ рдЙрдк рдЬिрд▓ा рдЪिрдХिрдд्рд╕ाрд▓рдп рдкрд╣ुंрдЪाрдпा рдЧрдпा।

рдЪिрдХिрдд्рд╕ा рдЕрдзीрдХ्рд╖рдХ рдбॉ. рд╡िрд░ाрдЬ рд░ाрдаी рдиे рдмрддाрдпा рдХि рдХेрдоिрдХрд▓ рдХे рдк्рд░рднाрд╡ рд╕े рдЫाрдд्рд░ाрдУं, рд╢िрдХ्рд╖िрдХा рдХो рд╕ांрд╕ рд▓ेрдиे рдоें рджिрдХ्рдХрдд, рдмेрд╣ोрд╢ी рдЦांрд╕ी рдФрд░ рдЖंрдЦों рдоें рдЬрд▓рди рдХी рд╢िрдХाрдпрдд рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै। рд╕рднी рдХो рдСрдХ्рд╕ीрдЬрди рджेрдХрд░ рдЙрдкрдЪाрд░ рдХिрдпा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै।