menu

Tuesday, 13 January 2026

Edu News 14 Jan 2026


 










рд╢िрдХ्рд╖ा рдЬрдЧрдд рд╕рдоाрдЪाрд░ 14 рдЬрдирд╡рд░ी 2026


 














DA Hike: рдХेंрдж्рд░ीрдп рдХрд░्рдоिрдпों рдХे рдорд╣ंрдЧाрдИ рднрдд्рддे рдоें 2-3% рд╡ृрдж्рдзि рдХी рдЙрдо्рдоीрдж, рдХ्рдпा рдбीрдП рдХी рджрд░ рд╣ोрдЧी 60 рдХे рдкाрд░?


 рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдкिрдЫрд▓ी рдмाрд░ рдЕрдкрдиे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдФрд░ рдкेंрд╢рдирд░ों рдХे рдорд╣ंрдЧाрдИ рднрдд्рддे рдПрд╡ं рдорд╣ंрдЧाрдИ рд░ाрд╣рдд рдоें рддीрди рдк्рд░рддिрд╢рдд рдХी рдмрдв़ोрддрд░ी рдХी рдеी। рдЗрд╕рдХे рдЪрд▓рддे рдЬुрд▓ाрдИ 2025 рд╕े рд▓ाрдЧू рд╣ुрдП рдбीрдП/рдбीрдЖрд░ рдХी рджрд░ 58 рдкрд░ рдкрд╣ुंрдЪ рдЧрдИ рдеी। рдЕрдм рдкрд╣рд▓ी рдЬрдирд╡рд░ी 2026 рд╕े рдбीрдП/рдбीрдЖрд░ рдХी рджрд░ों рдоें рдмрдв़ोрддрд░ी рд╣ोрдиी рд╣ै। рдлिрд▓рд╣ाрд▓ рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдоूрд▓्рдп рд╕ूрдЪрдХांрдХ (рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╢्рд░рдоिрдХ) рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ, рдбीрдП рдХी рджрд░ों рдоें рджो рд╕े рддीрди рдлीрд╕рджी рдХी рд╡ृрдж्рдзि рд╣ोрдиे рдХे рд╕ंрдХेрдд рджे рд░рд╣ी рд╣ै। рдЬुрд▓ाрдИ 2025 рдоें рд╕ूрдЪрдХांрдХ 146.5 рдкрд░ рдеा рддो рдирд╡ंрдмрд░ рдоें 148.2 рдкрд░ рдкрд╣ुंрдЪ рдЧрдпा рд╣ै। рдЕрднी рджिрд╕ंрдмрд░ рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдЖрдиा рдмाрдХी рд╣ै। рджूрд╕рд░ी рддрд░рдл рджिрд╕ंрдмрд░ рдоें рдЦुрджрд░ा рдорд╣ंрдЧाрдИ рджрд░ рдмрдв़рдХрд░ 1.33 рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╣ो рдЧрдИ, рдЬो рдирд╡ंрдмрд░ рдоें 0.71 рдк्рд░рддिрд╢рдд рдеी। рдРрд╕े рдоें рдорд╣ंрдЧाрдИ рднрдд्рддे/рдорд╣ंрдЧाрдИ рд░ाрд╣рдд рдХी рджрд░ 60 рдХे рдкाрд░ рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै। 

рдмрддा рджें рдХि рдоाрд░्рдЪ 2025 рдоें рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдоूрд▓्рдп рд╕ूрдЪрдХांрдХ (рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╢्рд░рдоिрдХ) 140.1 рдкрд░ рд░рд╣ा рдеा। рдЕрдк्рд░ैрд▓ рдоें рд╕ूрдЪрдХांрдХ 140.6 рд░рд╣ा рддो рдордИ 2025 рдоें 144.0 рдеा। рдЙрд╕рдХे рдмाрдж рдЬूрди 2025 рдоें рдпрд╣ рд╕ूрдЪрдХांрдХ 145.0 рдкрд░ рд░рд╣ा рдеा। рдЬुрд▓ाрдИ рдоें 146.5, рдЕрдЧрд╕्рдд 2025 рдоें 147.1, рд╕िрддंрдмрд░ 2025 рдоें  147.3, рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ 2025 147.7 рдФрд░ рдирд╡ंрдмрд░ 2025 рдоें рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдоूрд▓्рдп рд╕ूрдЪрдХांрдХ (рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╢्рд░рдоिрдХ) 148.2 рд░рд╣ा рд╣ै। рдЕрднी рджिрд╕ंрдмрд░ 2025 рдХी рд░िрдкोрд░्рдЯ рдЖрдиा рдмाрдХी рд╣ै। 

рдорд╣ंрдЧाрдИ рджрд░ 1.44 рдк्рд░рддिрд╢рдд рдХे рд╕्рддрд░ рдкрд░
рд░рд╕ोрдИ рдХे рдЬрд░ूрд░ी рд╕ाрдоाрдиों, рдЦाрд╕рдХрд░ рд╕рдм्рдЬिрдпों рдФрд░ рдк्рд░ोрдЯीрди рдпुрдХ्рдд рд╡рд╕्рддुрдУं рдХे рджाрдоों рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдХे рдЪрд▓рддे рджिрд╕ंрдмрд░ 2025 рдоें рдЦुрджрд░ा рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рдмрдв़рдХрд░ рддीрди рдорд╣ीрдиे рдХे рдЙрдЪ्рдЪ рд╕्рддрд░ 1.33 рдк्рд░рддिрд╢рдд рдкрд░ рдкрд╣ुंрдЪ рдЧрдИ। рдпрд╣ рдирд╡ंрдмрд░ рдоें 0.71 рдк्рд░рддिрд╢рдд рдеी, рдЬो рджिрд╕ंрдмрд░ рдоें рдмреЭрдХрд░ 1.33 рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╣ो рдЧрдИ। рдЗрд╕рд╕े рдкрд╣рд▓े рд╕िрддंрдмрд░ рдоें рдорд╣ंрдЧाрдИ рджрд░ 1.44 рдк्рд░рддिрд╢рдд рдХे рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдеी। рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдоूрд▓्рдп рд╕ूрдЪрдХांрдХ (рдПрдЖрдИрд╕ीрдкीрдЖрдИ-рдЖрдИрдбрдм्рд▓्рдпू) рд╕े рдбीрдП рд╡ рдбीрдЖрд░ рдХी рджрд░ 60 рдХे рдЖंрдХрдб़े рдХो рдкाрд░ рдХрд░рдиे рдХा рд╕ंрдХेрдд рджे рд░рд╣ी рд╣ै। рдирд╡ंрдмрд░ рдХे рд╕ूрдЪрдХांрдХ рдоें рднाрд░рдд рдХे рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рдХेंрдж्рд░ों рдоें рдорд╣ंрдЧाрдИ рдХो рдмрдв़рддे рд╣ुрдП рджрд░्рд╢ाрдпा рдЧрдпा рд╣ै। 


рд╢्рд░рдо рдПрд╡ं рд░ोрдЬрдЧाрд░ рдоंрдд्рд░ाрд▓рдп рдХे рд╕ंрдмрдж्рдз рдХाрд░्рдпाрд▓рдп, рд╢्рд░рдо рдм्рдпूрд░ो, рджेрд╢ рдХे 88 рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд░ूрдк рд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдХेंрдж्рд░ों рдоें рдлैрд▓े 317 рдмाрдЬाрд░ों рд╕े рдПрдХрдд्рд░िрдд рдЦुрджрд░ा рдоूрд▓्рдпों рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे рдФрдж्рдпोрдЧिрдХ рд╢्рд░рдоिрдХों рдХे рд▓िрдП рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдоूрд▓्рдп рд╕ूрдЪрдХांрдХ (рд╕ीрдкीрдЖрдИ) рд╕ंрдХрд▓िрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдирд╡ंрдмрд░ 2025 рдХे рд▓िрдП рдЕрдЦिрд▓ рднाрд░рддीрдп рд╕ीрдкीрдЖрдИ-рдЖрдИрдбрдм्рд▓्рдпू рдоें 0.5 рдЕंрдХ рдХी рд╡ृрдж्рдзि рд╣ुрдИ। рдпрд╣ 148.2 рдкрд░ рдкрд╣ुंрдЪ рдЧрдпा। рдирд╡ंрдмрд░ 2025 рдоें рд╡ाрд░्рд╖िрдХ рдоुрдж्рд░ाрд╕्рдлीрддि рджрд░ 2.56 рдк्рд░рддिрд╢рдд рд░рд╣ी рдеी, рдЬрдмрдХि рдирд╡ंрдмрд░ 2024 рдоें рдпрд╣ рджрд░ 3.88 рдк्рд░рддिрд╢рдд рдеी। 


рдбीрдП/рдбीрдЖрд░ рдХी рджрд░ рдЬрдм рдкрдЪाрд╕ рдлीрд╕рджी рдХे рдкाрд░ рд╣ो рдЬाрддी рд╣ै рддो рдиिрдпрдоाрдиुрд╕ाрд░ рдбीрдП/рдбीрдЖрд░ рдХो рдоूрд▓ рд╡ेрддрди рдФрд░ рдкेंрд╢рди рдоें рд╡िрд▓рдп рдХрд░ рджिрдпा рдЬाрдП। рд╡िрдд्рдд рд░ाрдЬ्рдп рдоंрдд्рд░ी рдкंрдХрдЬ рдЪौрдзрд░ी рдиे рд╕ंрд╕рдж рдоें рдПрдХ рд╕рд╡ाрд▓ рдХे рдЬрд╡ाрдм рдоें рдХрд╣ा рдеा рдХि рд╕рд░рдХाрд░, рдРрд╕ा рдХोрдИ рд╡िрд▓рдп рдирд╣ीं рдХрд░ेрдЧी। рдиेрд╢рдирд▓ рдоिрд╢рди рдлॉрд░ рдУрд▓्рдб рдкेंрд╢рди рд╕्рдХीрдо рднाрд░рдд' рдХे рд░ाрд╖्рдЯ्рд░ीрдп рдЕрдз्рдпрдХ्рд╖ рдбॉ. рдоंрдЬीрдд рд╕िंрд╣ рдкрдЯेрд▓ рдиे рдХा рдХрд╣рдиा рд╣ै рдХि рдпे рдмрд╣ुрдд рд╣ी рджुрд░्рднाрдЧ्рдпрдкूрд░्рдг рд╣ै। рд╕рд░рдХाрд░ рдиे рдкрд╣рд▓े рд╣ी рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХा рджрд╕ рдк्рд░рддिрд╢рдд рдкैрд╕ा рд╣рд░ рдоाрд╣ рдмрдЪा рд▓िрдпा рд╣ै। рдЗрд╕े рдпूं рднी рдХрд╣ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдХि рдкिрдЫрд▓े рджो рд╕ाрд▓ рд╕े рджрд╕ рдк्рд░рддिрд╢рдд рдХे рд╣िрд╕ाрдм рд╕े рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХा рд╡ेрддрди рд╣рдб़рдкा рдЬा рд░рд╣ा рд╣ै। рдкेंрд╢рди рднी рд╣рдб़рдкी рдЬा рд░рд╣ी рд╣ै। рдЖрдард╡ें рд╡ेрддрди рдЖрдпोрдЧ рдХे рд▓ाрдЧू рд╣ोрдиे рдХी рдЙрдо्рдоीрдж рднी рджो рд╕ाрд▓ рдмाрдж рд╣ी рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं। рдРрд╕े рдоें рдЪाрд░ рд╕ाрд▓ рддрдХ рдХрд░्рдоिрдпों рдХो рд╣рд░ рдоाрд╣ рджрд╕ рдк्рд░рддिрд╢рдд рд╡ेрддрди рдХा рдиुрдХрд╕ाрди рдЙрдаाрдиा рдкрдб़ेрдЧा। рдЕрдм рд╕рд░рдХाрд░ рдХрд╣ рд░рд╣ी рд╣ै рдХि рдбीрдП рдХो рдоूрд▓ рд╡ेрддрди рдоें рдорд░्рдЬ рдирд╣ीं рдХрд░ेंрдЧे। рдмрддौрд░ рдкрдЯेрд▓, рд╕рд░рдХाрд░, рдХрд░्рдордЪाрд░ी рдХो рдЙрд╕рдХा рдЖрд░्рдеिрдХ рдлाрдпрджा рджेрдиे рд╕े рдХ्рдпों рдХрддрд░ा рд░рд╣ी рд╣ै।  


 'рдбीрдП/рдбीрдЖрд░' рдХी рдЧрдгрдиा рдХा рдХैрд▓рдХुрд▓ेрдЯрд░ рдмрджрд▓рдиे рдХी рдоांрдЧ
рдХॉрди्рдлेрдбрд░ेрд╢рди рдСрдл рд╕ेंрдЯ्рд░рд▓ рдЧрд╡рд░्рдирдоेंрдЯ рдПрдо्рдк्рд▓ाрдЗрдЬ рдПंрдб рд╡рд░्рдХрд░्рд╕ рдХे рдорд╣ाрд╕рдЪिрд╡ рдПрд╕рдмी рдпाрджрд╡ рдиे рдкिрдЫрд▓े рд╕ाрд▓ рд╕ंрд╕рдж рдХे рдмрдЬрдЯ рд╕рдд्рд░ рд╕े рдкрд╣рд▓े рдХैрдмिрдиेрдЯ рд╕рдЪिрд╡ рдХो рдПрдХ рдкрдд्рд░ рднेрдЬा рдеा। рдЗрд╕ рдкрдд्рд░ рдоें рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдорд╣ंрдЧाрдИ рднрдд्рддा/рдорд╣ंрдЧाрдИ рд░ाрд╣рдд рдпाрдиी 'рдбीрдП/рдбीрдЖрд░' рдХी рдЧрдгрдиा рдХा рдХैрд▓рдХुрд▓ेрдЯрд░ рдмрджрд▓рдиे рдХी рдоांрдЧ рдХी рдеी। рдбीрдП рдХी рджрд░ рддрдп рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП 12 рдорд╣ीрдиे рдХे рдФрд╕рдд рдХो рддीрди рдорд╣ीрдиे рдХे рдФрд╕рдд рд╕े рдмрджрд▓ा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдорддрд▓рдм, рдкрд░िрд╡рд░्рддрдиीрдп рдбीрдП рджिрдпा рдЬाрдП। рдЗрд╕рд╕े рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХो рд╣рд░ рддीрди рдорд╣ीрдиे рдоें рд╡ाрд╕्рддрд╡िрдХ рдоूрд▓्рдп рд╡ृрдж्рдзि рд╕े рдоुрдЖрд╡рдЬा рдоिрд▓ рд╕рдХेрдЧा। рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдХ्рд╖ेрдд्рд░ рдХे рдмैंрдХों рдХे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХा рдбीрдП рдЗрд╕ी рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рддрдп рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрддрдиा рд╣ी рдирд╣ीं, рдХेंрдж्рд░ीрдп рдХрд░्рдоिрдпों рдФрд░ рдкेंрд╢рдирд░ों рдХे рд▓िрдП рдЕрд▓рдЧ рд╕े 'рдЙрдкрднोрдХ्рддा рдоूрд▓्рдп рд╕ूрдЪрдХांрдХ' рддैрдпाрд░ рдХрд░рдиे рдХी рдоांрдЧ рдХी рдЧрдИ рд╣ै। 

рдпाрджрд╡ рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рдмैंрдХिंрдЧ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХा рдбीрдП рд╣рд░ рд╕ाрд▓ рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рддिрдоाрд╣ी рдпाрдиी рдлрд░рд╡рд░ी-рдЕрдк्рд░ैрд▓, рдордИ-рдЬुрд▓ाрдИ, рдЕрдЧрд╕्рдд-рдЕрдХ्рдЯूрдмрд░ рдФрд░ рдирд╡ंрдмрд░-рдЬрдирд╡рд░ी рдоें рд╕ंрд╢ोрдзिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдпрджि рдЬрдирд╡рд░ी рдоें рдоूрд▓्рдп рд╡ृрдж्рдзि рд╣ो рд░рд╣ी рд╣ै, рддो рдЗрд╕рдХी рдЖंрд╢िрдХ рднрд░рдкाрдИ 12 рдорд╣ीрдиों рдХे рдмाрдж рдХी рдЬाрддी рд╣ै। рдбीрдП рдХी рдЧрдгрдиा рдФрд░ рднुрдЧрддाрди рдЫрд╣ рдорд╣ीрдиे рдХे рдмрдЬाрдп рд╣рд░ рддीрди рдорд╣ीрдиे рдоें рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдкॉрдЗंрдЯ рдЯू рдкॉрдЗंрдЯ рдбीрдП рдк्рд░рджाрди рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдЕрдм рдбीрдП рдХो рди्рдпूрдирддрдо рдоूрд▓्рдп рдкрд░ рд░ाрдЙंрдб рдСрдл рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдЬैрд╕े рд╣рдо 42.90% рдбीрдП рдХे рд▓िрдП рдкाрдд्рд░ рд╣ैं рддो рд╣рдоें рдХेрд╡рд▓ 42% рдбीрдП рд╕्рд╡ीрдХृрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। 0.9% рдбीрдП рд╕े рдХेंрдж्рд░ीрдп рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХो рдЫрд╣ рдорд╣ीрдиे рддрдХ рд╡ंрдЪिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै। рдХेंрдж्рд░ рд╕рд░рдХाрд░ рдХे рдХрд░्рдоिрдпों рдХो рдк्рд╡ाрдЗंрдЯ-рдЯू-рдк्рд╡ाрдЗंрдЯ рдбीрдП рдк्рд░рджाрди рдХिрдпा рдЬाрдиा рдЪाрд╣िрдП। рдмैंрдХों рдФрд░ рдПрд▓рдЖрдИрд╕ी рдХे рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХो рдк्рд╡ाрдЗंрдЯ-рдЯू-рдк्рд╡ाрдЗंрдЯ рдбीрдП рдоिрд▓рддा рд╣ै। рдХрд░्рдоिрдпों рдФрд░ рдкेंрд╢рдирднोрдЧिрдпों рдХे рд▓िрдП рдЕрд▓рдЧ рд╕े рдЙрдкрднोрдХ्рддा рд╕ूрдЪрдХांрдХ рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рдиे рдХी рдоांрдЧ рдХी рдЧрдИ рд╣ै।